D. Vr. Hoe helpe ick eene moerloose bye?

M. A. Is de bye weynig van volck, die haer moer verspeelt heeft en hebt

gy een kleen swaermke, werpt dit by de moerloose bye. Doet dit op de

naervolgende manier; rookt de bye dat sy dol is, werpt ock een weynig

honingh op de raeten en over de byen, en dan stoot het swaermke in

de moerloose bye. Doet eenen doek onder het kaer, schut de byen door

malkander en laet het kaer een korten tydt op op den koepel staen,

opdat de byen door malkanderen loopen en syg lief kreygen; dan stelt

de bye wiederom op haer plaets, en hy sal geholpen syn. Dit geschiet

het beste des avonds, opdat de roovers niet komen en des nagts de

byen syg te beter lief kriegen en aenniemen. Is het saeke dat de

bye volck genoeg heeft en den selven dagh haer moer verspeelt, rookt

haer dol en geeft haer een nieuwe moer. Dit gelukt dikwyls, maer niet

altyt. Lukt het niet, dan voert dese bye wel en ondersoekt nae twee of

dry daegen of sy begindt nieuwe raeten te maeken. Doet sy sulks niet,

het is perykel dat sy geen moer meer heeft; daerom jaegt haer uyt en

ondersoekt of sy een moer heeft, vindt gy geene dan set een nieuwe

moer by de byen; laet haer eene nagt in een leedig kaer liggen en des

smorgens slaet de moer met de byen in den stock. Seyt dan versiekert,

dat sy de moer heeft aengenomen; is het dat de bye middelmatig volck

heeft, dan gebruekt die moeren welcke met eenige byen staen; heeft

de moer neeten, dan is de bye onfeilbaer geholpen. Bemerckt als de

moer, met dewelcke gy de moerloose byen helpt, niet vrugtbaer is,

dat het dan altyt beter is de bye naer een ander plaets te draegen

en alleen te stellen, want de ondervinding leert, dan een bye, die

haer moer eens verspeelt heeft, dat sy haer dikwylder verspeelt;

maer staet sy alleen, soo kan sy haer niet verspeelen.

Gaerne wil ick nog wat verhaelen van het helpen der moerloosen.

Het Geldersch Byenboek of pratyk der byen, langs den kant der Maes, Peel en Niers, in het overkwartier van Gelderland · 第 153 / 191 题