Welke streken Bob uithaalde
en hoe hij ten slotte overijld het hazenpad koos.
»Dorus!»
Dat was de stem van Moe. Zij stond aan de trap en ik zat mijn huiswerk
te maken op de bovenkamer.
»Ja, Moe! Wat wil U?»
»Dorus, ginds komt Wilde Bob aan. Laat je nu niet door hem van je werk
meêtroonen, voordat je het afhebt. Zul je niet?»
»Neen, Moe, ik zal eerst mijn werk in orde brengen, dat beloof ik U.»
»Goed, mijn jongen. Eigenlijk zag ik nog veel liever, dat je in het
geheel met dien Bob niet omging, want ik houd hem voor een heel slecht
kameraad.»
»Heusch niet, Moe, echt niet! 't Is toch zoo'n aardige jongen. Wij
houden allen evenveel van hem en hij is wel goed ook. Slecht althans in
geen geval.»
»Nu, ik wil het hopen. Dus eerst je werk af, denk daar om.»
»Ja, Moe!»
't Was Zaterdagmorgen, tien uur ongeveer, toen Moe mij dit toeriep.
's Zaterdags hadden wij nooit school, daarentegen wel op Woensdagmiddag,
welken de kinderen tegenwoordig meestal vrij-af hebben.
Eigenlijk was Moe's waarschuwing niet noodig geweest, want ten eerste
was het mijn vaste voornemen, niet te gaan spelen, voordat ik mijn werk
afhad, en ten tweede had ik mijn vriend Bob, of Wilden Bob, zooals hij
gemeenlijk genoemd werd, al zien aankomen. »Eerst leeren en dan spelen,»
zei onze meester altoos, en ik was dat volkomen met hem eens. Niet omdat
ik studeeren zoo prettig vond, o neen, maar ik was al een paar malen
naar mijne kameraden gegaan, vóór ik mijn werk afhad, en dat had mij
even zooveel malen berouwd. Want als mijn vrije Zaterdag eindelijk
al spelende voorbij gegaan was, kon ik mijn Zondag besteden, om den
verloren tijd in te halen, en dat viel mij dubbel hard, want op dien
dag werkt niemand.
Bob en ik woonden tegenover elkander, elk aan eene zijde van de beek
die ons dorp doorsneed. 't Was dus geen wonder, dat ik hem had zien
aankomen, te meer daar mijn raam, waarvoor ik zat te werken, precies op
zijn huis uitzicht gaf. Al ongeveer tien minuten geleden had ik hem op
zijne stelten, want het was juist in den steltentijd, den tuin uit- en
den weg zien opstappen, en ik twijfelde niet, of zijn weg voerde naar
mij. Want Karel Holm en ik, Dorus Volmaar, waren het meest met hem
bevriend, hoewel ik moet zeggen, dat alle jongens veel van hem hielden.
Toch kon ik mij wel begrijpen, dat onze ouders niet zoo bijster met die
vriendschap waren ingenomen, want hij verdiende zijn bijnaam van Wilden
Bob volkomen, en hij deed veel meer kattekwaad in eene week dan alle
andere jongens te zamen in een jaar. Zoo pas nog zag ik hem bij dokter
Doreman van zijne stelten stappen en zich vlug als een kat meester maken
van de glazenspuit, die in een emmer vol water onbeheerd voor het huis
stond. Mina, de meid, was zeker iets uit de keuken gaan halen, dat zij
vergeten had. En was het er hem nu nog maar om te doen geweest, zich op
de hoogte te stellen, hoe zoo'n perspompje toch eigenlijk werkt, dan was
het niet erg geweest. Maar dat wist ik wel beter, want daar kende ik
Bobje te goed voor. Neen, hij zon natuurlijk weer op iets grappigs, en
dat grappige bleef niet uit, toen de niets kwaads vermoedende Mina om
den hoek van het huis verscheen, en plotseling de volle laag kreeg. Ik
zag hoe zij van schrik de armen omhoog sloeg en in minder dan geen tijd
droop van het water.
Maar Mina is lang geen katje om zonder handschoenen aan te pakken. In
plaats van op de vlucht te gaan, zooals Bob natuurlijk van haar verwacht
had, kwam zij heel onnatuurlijk in ijlende vaart op hem af, zoodat
hij zich genoodzaakt zag, zich met achterlating van zijne stelten zoo
spoedig mogelijk uit de voeten te maken. En het ergste kwam nog voor
hem aan, want in zijne haast liep hij met geweld tegen een dikken boom
aan, waarvan een blauwe plek op zijn voorhoofd het directe gevolg was.
En het indirecte gevolg was een nat pak, want door den schok viel hij
achterover op den grond en kreeg van de dankbare Mina al het water over
zijn lichaam, dat hij nog in den emmer gelaten had. Die grap was dus ons
Bobje slecht bekomen. En zijne stelten was hij kwijt, want Mina nam ze
op en bracht ze achter het huis in veiligheid.
Ik zag uit mijn raam, hoe Bob overeind scharrelde en op een eerbiedigen
afstand bleef wachten, of het de beleedigde Mina ook behagen mocht, hem
zijne houten onderdanen terug te geven. Maar Mina maakte bedaard haar
werk af, stak daarna dreigend de vuist tegen Bob op en ging naar binnen.
Toen beschouwde Bob de zaak blijkbaar als afgedaan, want hij stak zijne
handen in zijne broekzakken en vervolgde zonder stelten zijn weg naar
mij.
Dergelijke ontmoetingen had Bob den geheelen dag door, van den morgen
tot den avond. Maar zijn humeur leed er niet erg onder. Hij was daarvoor
aan zulke afstraffingen te zeer gewoon en het was zijne gewoonte, als
hij hier of daar min of meer onaangename ervaringen had opgedaan, te
zeggen: »Wie kaatst moet den bal verwachten.» 't Was alleen maar jammer,
dat dit kaatsen bij hem nooit eens ophield, want hij was in zijn hart
werkelijk een goede jongen. Er waren er wel op het dorp, die lang
zoo berucht niet waren als hij, jongens met wie wij van onze ouders
volgaarne mochten omgaan en die toch inderdaad veel slechter waren dan
Bob. In elk geval, wij, jongens, hielden dol veel van hem, en als hij,
naar wij meenden, onverdiend beschuldigd werd, zooals Moe straks deed,
dan achtten wij het onzen plicht, hem met al de kracht te verdedigen,
waarover wij beschikken konden.
Bob was de zoon van onzen nieuwen notaris, en hij woonde nog maar een
paar maanden op het dorp. De vorige notaris was in den verschenen herfst
overleden, en Bob's vader was diens opvolger. Eigenlijk heette hij
Robert Adrianus de Wild, maar thuis noemden zij hem nooit anders dan
Bob, en wij, jongens, hadden van Bob de Wild al spoedig Wilden Bob
gemaakt, welke naam volkomen bij hem paste.
Enkele minuten na Moe's waarschuwing hoorde ik zijn bekend fluitje op
den weg. Want wij schelden nooit bij elkander aan. Karel Holm, Bob en
ik hadden afgesproken, dat wij dit nooit doen zouden, want het was
veel aardiger om een zeker signaal te hebben, waarmede wij elkander
konden roepen, zonder dat anderen daar nu juist altoos erg in moesten
hebben, en bovendien scheen het ons iets bijzonder geheimzinnigs en
rooverachtigs toe, wat ons verbazend interesseerde. Zoo hadden wij dan
een bepaald signaal afgesproken, wat door ons gefloten werd. Al spoedig
konden wij zelfs in het donker wel onderscheiden, wiens fluitje gehoord
werd. Want al floten wij dezelfde reeks van tonen, ieder van ons had
toch weer zijne bijzondere manier, waaraan hij herkenbaar was.
Ik stak mijn hoofd uit het raam, want daar wij al Juni schreven en het
prachtig weêr was, had ik het zoover opengeschoven als ik kon, en zei:
»Zoo Bobbertje. Wat ben je nat!»
»Dag Dorus! Ga je mee? Er zijn al verscheidene jongens op het
schoolplein.»
»Eerst mijn werk af, mannetje. Ben jij er al mede klaar?»
»O heden ja, een uur geleden al. Maar ik was om vijf uur al op en ben
toen dadelijk aan het werk gegaan. Iedereen slaapt zoo lang niet als
jij!»
»Dank je voor het compliment. Maar zeg, wat ben je nat?»
Ik zei dit natuurlijk alleen maar om hem te plagen, want ik wist er
alles van; hij behoefde mij niets te vertellen.
»O ja,» zei hij kortaf, »een beetje water, anders niet. Dat zal wel weer
drogen in het warme zonnetje. Dus je gaat niet meê?»
»Maar hoe kom-je zoo nat?» hield ik vol. »'t Heeft toch niet geregend?»
»Wel neen, 't zijn maar enkele spatjes water.....»
»En waar zijn je stelten?» vroeg ik, want hij moest den steek op mijn
lange slapen terug hebben.
»Och jongen, wat zeur je toch! Ik kan toch wel eens uitgaan zonder mijne
stelten.»
»Ja, zeker, -- natuurlijk. Maar straks had-je ze toch, toen ik je aan
den overkant zag loopen. En nu heb je ze niet meer.»
»Och, Mina, de meid van den dokter, heeft ze mij afgenomen. Zeg Dorus,
ik wou dat je dàt eens gezien hadt!»
»Wat? Dat ze jou de stelten afnam?»
»Neen, -- zeg jô, 't was toch zoo leuk! Ze had de glazenspuit vóór het
huis laten staan, en juist toen ze om den hoek verscheen, gaf ik haar
een stortbad, dat het een lust was om te zien. Ha-ha-ha! Wat keek ze
leelijk!»
»Zoo, dat wil ik wel gelooven. En toen kwam ze op Bobje af, en Bobje
ging op de vlucht, en hij zat zóó in den angst, dat hij niet eens den
dikken boom zag, dien hij tegenkwam, en hij bonsde er zoo hard tegenop,
dat hij een blauwen plek op zijn voorhoofd kreeg, en op den grond
tuimelde, en toen kreeg hij van de vertoornde Mina zóóveel water over
zijn baadje, dat het wel een zondvloed geleek.»
»O -- zoo! dus je hebt alles gezien? 't Staat je fraai, om het mij dan
nog te laten vertellen. Dus je gaat niet meê?»
»Neen, nog niet. -- En toen pakte Mina snel de stelten van den jongeheer
en verdween er mede achter het huis. Zeg Bob, je hadt bij slot van
rekening toch niet zooveel pleizier van de grap als Mina.»
»Dat is waar. Ze is goed bij de pinken, dat moet ik zeggen. Ik wou, dat
ik mijne stelten maar terug had. Zeg, Dorus, weet jij geen middeltje, om
ze weer in handen te krijgen?»
»Wel ja, jongen. Je gaat er doodeenvoudig naar toe, en vraagt ze met een
deemoedig gezicht terug. Dan krijg je ze wel.»
»Ik zou je danken. Pas op, Mina is niet pluis. Maar nu krijg ik een
plannetje. Zeg Dorus, als jij ze eens voor me gingt vragen! Jou zal ze
niets doen, want jij bent heelemaal onschuldig aan dit zaakje.»
»Juist, en daarom zal ze mij zeker de stelten ook niet geven. Neen Bob,
't is er haar natuurlijk om te doen, dat je zelf komt. En dan zal ze wel
niet bijzonder vriendelijk wezen, vrees ik.»
»Dat denk ik ook. -- Wacht Dorus, daar komt Mietje de Veer aan met eene
stroopkan in haar hand. Daar moet ik toch eens eene grap mede hebben.»
»Och, laat haar loopen, dat domme wicht!»
Maar Bob luisterde al niet meer naar me. Hij trok zijn mond in den
allervriendelijksten plooi en wachtte op de komst van zijn slachtoffer.
Zijne oogen tintelden van plaaglust en blijkbaar was hij zoowel Mina en
zijn natte pak als zijne stelten vergeten.
Mietje de Veer was een dochtertje van den schoenmaker, en een van de
domste kinderen van de geheele school. Idioot was ze niet, want ze wist
wel wat ze deed, maar leeren kon zij niet. Nu zou ik in Bobs geval
Mietje rustig hebben laten passeeren, want ik hield er niet van om zulke
onnoozele wichten voor den gek te houden, ten minste niet erg, maar Bob
dacht daar niet over.
»Dag Mietje!» zei hij op zijn vriendelijksten toon. »Moet je van middag
pannekoek eten!»
»Ja Bob, dat heb je geraden.»
»En lust je die graag?»
»Dat zou ik meenen. Jij niet?»
»Of ik. Ik zou wel je gast willen wezen, als ik mocht. Dan bleef er voor
jou geen pannekoek over, Mie.»
»Waarom niet?» vroeg Mietje, die niet vlug genoeg van begrip was om te
snappen, wat hij bedoelde.
»Omdat ik ze dan allemaal zou opeten!» zei Bob. »Allemaal, hoor;
misschien liet ik een halfje over voor jou, omdat ik zooveel van je
houd.»
Bij die woorden boog hij zich een weinig voorover en keek met alle
aandacht in de kan. Opeens zag hij Mie met een heel vies gezicht aan, en
zeide:
»O neen, -- dank je. Ik zou er nu geen pannekoek meer van willen hebben.
Dank je feestelijk, Mie, eet jij ze maar op. Akkebà!»
»Akkebà -- waarom?» vroeg Mietje in de grootste verbazing, daar zij
onmogelijk kon begrijpen, waaraan die snelle omkeering bij Bob te wijten
was.
Nu, ik moet zeggen, dat ik er ook niets van begreep.
»Moet +die+ stroop er op?» vroeg Bob, op de kan wijzende, en steeds met
denzelfden opgetrokken neus.
»Ja zeker, -- waarom zou die stroop er niet op moeten?»
»Je bent een dom kind, hoor Mietje. Kijk dan eens even in die kan!»
Mietje deed het, maar zag natuurlijk niets dan de ondoorzichtige
bruin-zwarte massa.
»Zie je niets?»
»Ik niet!» zei Mie. »Alleen de stroop.»
»Onder op den bodem, -- zie je daar ook niets?»
»Neen, niets, Bob, maar wat is er dan?»
»Zie je daar met allebei je oogen dan die tor niet, die er onder in
ligt?»
Mie keek met alle aandacht.
»Neen, ik zie geen tor, en -- 't is niet waar ook. Er zit geen tor in.»
»Nu, ik wèl!» zei Bob met overtuiging. »Maar jij kunt het beest ook niet
zien, omdat je er niet doorheen kunt kijken. +Ik+ zeg je, dat er een tor
in zit.»
»'t Is niet!» zei Mie ongeloovig.
»'t Is wèl!» hield Bob vol. »Ik wil wedden, dat jij het smerige dier op
je pannekoek krijgt.»
»'t Is niet!»
»'t Is wèl waar! Houd dan de kan maar onderste-boven, dan zul-je het
zelf zien!» raadde Bob met het ernstigste gezicht van de wereld aan.
»'t Is toch niet waar!» zei Mie. »Je houdt me voor den gek!»
»Nu, keer de kan dan maar om, dan zullen we zien, wie er gelijk heeft.»
En waarlijk, daar liep Mietje in de val. Doodbedaard hield zij de kan
onderste-boven, natuurlijk met het gevolg, dat de stroop op den grond
terecht kwam. Bob en zij keken met alle aandacht, of eindelijk de
bewuste tor niet volgen zou.
Doch neen, toen alle stroop er uit was, bleef het torretje absent.
»Zie je nu wel!» riep Mie triomfantelijk uit. »Zie je nu wel, dat ik
gelijk had?»
»Waarlijk, er zit er geen in!» zei Bob hoofdschuddend. »Ik dacht het
toch stellig, want 't was net, of ik het beest zag. Neen, jij hebt toch
gelijk gehad. Nu, dag Mietje, breng jij nu de stroop maar naar huis en
eet lekker!»
Nu pas ging ons Mieke een licht op. Met schrik keek zij beurtelings de
ledige kan en den strooperigen weg aan, tot zich plotseling hare oogen
met tranen vulden en zij luid schreeuwende naar huis ging. Op grooten
afstand konden wij haar nog hooren.
Maar Bob schaterde het uit van de pret.
»Zeg Dorus, hoe vind je nu zoo'n domme meid? Ha-ha-ha-ha, ik kon mijn
lachen haast niet bedwingen toen zij de kan omkeerde, en wat keek zij
ernstig. Ha-ha-ha-ha! Zóó dom heb ik het nog nooit gezien.»
»Dom is het, dat is waar. Doch jou raad ik aan, om den eersten tijd en
vandaag vooral niet in de buurt van den schoenmaker te komen, want je
weet, dat hij zijn spanriem alleraardigst weet te hanteeren. Als hij je
kreeg, zou ik je mijne broek niet graag willen leenen.»
Maar Bob deed niet anders dan lachen. Hij vond het geval
allervermakelijkst en was ten volle overtuigd, dat hij veel meer
succes had gehad, dan hij met reden had mogen verwachten.
Eindelijk kwam hij tot bedaren.
»Wat zei je ook weêr?» vroeg hij. »O ja, die schoenmaker, hé? Nu ja, hij
heeft me nog niet! Ik kan harder loopen dan hij.»
»Nu, ik waarschuw je, want hij zal meer dan kwaad zijn.»
»Och kom, dat zal zoo'n vaart niet loopen. Dus je gaat niet meê? Toe
zeg, kom maar! Je werk komt nog wel af, en 't is zulk prachtig weêr.
Hoor de jongens eens joelen. Toe, zeg, kom nu!»
»O neen, stellig niet. Ik maak eerst al mijn werk af want anders moet ik
het vanmiddag of morgen nog doen, en dat is veel onpleizieriger. Over
een paar uren ben ik klaar.»
»Een paar uren nog? Wat moet je dan nog wel doen? Ik heb er in 't geheel
maar twee uur over gewerkt.»
»O ja, maar jij kunt het ook zoo vlug, veel vlugger dan ik. Eerst moet
ik nog een kaartje van Frankrijk teekenen en dan moet ik nog drie
kwartier orgelspelen. Vóór twaalf uur ben ik dus stellig niet gereed. En
hoe eerder je nu gaat, hoe eerder ik beginnen kan, -- tot straks dus.»
Deze wenk was duidelijk genoeg, naar mij dacht. Maar Bob bleef nog
staan.
»Toe Dorus, wees nu niet zoo flauw en ga meê. Dan zal ik je vanmiddag
wel aan je kaartje helpen.»
»Neen, ik doe het niet; ga dus maar gerust heen. En als je +niet+ gaat,
schuif ik het raam dicht. Ga naar Karel Holm; die zal met zijn werk wel
niet zooveel haast maken.»
»Karel is niet thuis. Hij is naar Haarlem en komt eerst om twee
uur terug. Ga je orgelspelen in de kerk, Dorus? En heb-je al een
orgeltrapper? Zeg, dat wil ik wel voor je doen. Willen we dat
afspreken?»
Nu, dat mocht ik in geen geval, want de meester, die tevens organist
in de kerk was en mij in piano- en orgelmuziek les gaf, had mij ten
strengste verboden, ooit Bob de Wild mede te nemen, om voor mij lucht
te maken. Want Bob zat overal aan, in en op. Klom hij niet in den
preekstoel, dan stond hij den voorzanger op diens plaats in de kerk na
te apen, en dat kon hij wat koddig, -- en als hij dàt niet deed, dan
klom hij zoo hoog in den toren als hem mogelijk was. En nergens deed hij
eenig goeds, maar wel veel kwaads.
Nu had de meester wel voor mij verlof gekregen om mij op het kerkorgel
te mogen oefenen, maar natuurlijk moest ik een bedaarden jongen
medebrengen om den blaasbalg te trappen, want het was een groot orgel.
En Wilde Bob mocht mij in geen geval vergezellen. Hieruit kan blijken,
dat mijne reputatie onder de groote menschen vrij wat beter was dan die
van mijn vriend Bob, want werkelijk werd mij door dat verlof zeer veel
vertrouwen geschonken. Natuurlijk had de onderwijzer van mij getuigd,
dat ik een bedaarde, stille jongen was, die zulk een groot vertrouwen
wel verdiende. Of ik het echter nooit beschaamd heb, zal later blijken.
Dus Bob mocht in geen geval mede, wat hij zelf niet wist, daar ik het
hem nooit gezegd had.
»Ik heb al een trapper,» zei ik daarom.
»Ja, -- wie dan?»
»Jan van der Vliet. Je weet wel, dat die altijd medegaat en dat mijne
ouders en de meester niet willen, dat ik andere jongens meêneem. Maar ga
nu, want anders krijg ik mijn werk nooit af en kan ik zelfs van middag
niet meêspelen.»
Maar Bob was boos, omdat ik hem niet medenam naar het kerkorgel.
»En als ik nu eens niet wegging?» vroeg hij plagend.
»Dan schuif ik het raam dicht!» zei ik beslist.
»Doe dat dan maar, want ik blijf!» klonk het antwoord. Maar nauwelijks
had Bobje dat gezegd, of ik zag hem schichtig omkijken en plotseling het
hazenpad kiezen. Jongen, jongen, wat liep hij! Hij keek op noch om, en
liep als een hazewind.
Van zooveel veranderlijkheid had ik geen flauw begrip en ik boog mij wat
verder het raam uit om te zien, of ik de oplossing van dit raadsel ook
zou kunnen ontdekken.
En waarlijk, die was spoedig gevonden in de gedaante van den
schoenmaker, die met den spanriem in de hand met groote schreden
naderde. O, o, wat keek hij kwaad, en wat liep hij hard. Maar het eene
baatte hem evenmin als het andere, want Bob liep harder dan hij en was
spoedig in veiligheid. De schoenmaker gaf de vervolging op, juist op de
plaats, waar de kostelijke stroop op den grond lag, en nauwelijk kreeg
de brave man den vuilen plek in het oog, of hij hief de vuist tegen den
vluchteling op en riep hem na, dat hij den deugniet wel krijgen zou.
Maar nù had hij hem toch nog niet. Onverrichter zake moest hij naar huis
terugkeeren.