La regiono ĉirkaŭ la golfo prezentis mirbelan, sed samtempe tristan
aspekton. Ĉirkaŭ en rondo leviĝis ĉielatingaj rokoj, kies pintoj
estis kovritaj per neĝo. Sur deklivoj de la montoj gluglis riveretoj
kaj ĝi estis ununura sono, kiu vivigis la regionon. Nenie postsigno
pri homaj loĝejoj. Larĝeco de traveturejo estis tre malsama. Ĉe
marbordoj distanco ĝis tridek kilometroj, alie ili alproksimiĝis
je kvar kilometroj. En mallarĝigitaj lokoj ĵetis abruptaj rokmuroj
malhelajn ombrojn, tiel ke la ekspedicio veturis en deprimanta
duonkrepusko.
Strangan fenomenon vidis maristoj dumnokte. Sur malproksimaj montoj
flamis fajroj, kies devenon ili komence ne sciis klarigi al si. Nur
pli poste ili ekkonis, ke la regiono ĉirkaŭ trapasejo ne estas
neloĝata. Tie vivis primitivaj indiĝenoj, kiuj konservadis ankoraŭ
eternan fajron. Magalhaes nomigis ĉi tiun regionon Fajrolando.
La veturo tra la trapasejo estis peniga kaj longdaŭra. Profundo de
la akvo estis sur iuj lokoj tiom granda, ke ne estis eble atingi
fundon eĉ per plumbilo alligita per plej longa pendoŝnuro, alie
estis embuska rokaro kaŝita tuj sub akvonivelo. Tie aŭ tie elstaris
insuletoj. Pro tio Magalhaes ordonis, ke oni antaŭe esploru ĉiun
paŝeton de la vojo, kiun la eskadro sekvos. Grupo da maristoj en
ŝalupo mezuris ĉiam profundon de la fundo sur certa vojparto kaj
nur poste karaveloj iom antaŭenveturis.
Malgraŭ tio, ke admiralo estis konsumata de malpacienco kaj sopiro
ekvidi kiel eble plej baldaŭ oceanon, pri kiu li tiom da jaroj
revis, li restis dum la tuta tempo de la veturo en trapasejo tre
singarda.
La ŝipoj progresis antaŭen tre malrapide, paŝon post paŝo.
Malgraŭ tio, ke oni veturis tage kaj nokte, ili faris en dudek kvar
horoj vojon de nuraj dudek kilometroj. Detenis ilin ankaŭ la vento,
kiu blovis daŭre kontraŭ direkto de ilia veturo.
Unu tagon ankris la ekspedicio apud riverenfluo. Maristoj
surbordiĝis. Post nelonge aŭdiĝis en la golfeto iliaj ĝojkrioj.
La rivero svarmis per fiŝoj, kiuj estis similaj al sardinoj.
"Rivero de sardinoj!" vokis maristoj kaptante fiŝojn per la manoj,
ĉapoj kaj bastonoj. "Sardinrivero!"
Post momento estis sur la bordo kelkaj fajroj. Maristoj ne atendis,
ĝis la ŝipkuiristo pretigos al ili manĝaĵon. Ili konstruis
rostpikilojn kaj jam oni rostis bongustajn fiŝojn.
"Nur ankoraŭ spici tion per io!" vokis frandeme Garcia, kun ĝuo
manĝante rostaĵon.
"Provu ĉi tion!" lia kamarado prezentis al li ian radiketon. La
kreskaĵo estis tre simila al celerio. La maristoj manĝis ĝin kiel
la plej bonan frandaĵon. Kaj kial miri? Ja de tiu tempo, kiam ili
forlasis Brazilion, ili havis en buŝo nek peceton da freŝa legomo.
Jen la kaŭzo de malsanoj!
Iu komencis hispanan popolan kanton. Ceteraj aliĝis kaj jam
aŭdiĝis en la trapasejo gajaj melodioj.
Maristoj kaptis multegajn sardinojn por havi provizon, ŝirkolektis
"celeriojn" kaj tre refreŝigitaj daŭrigis vojon en malafabla kaj
senfina trapasejo.
Iun vesperon, kiam Fernao sidis en sia kabino klinita super
landkartoj, frapis je la pordo Henriko.
"Sinjoro admiralo," li diris, "venis ses maristoj. Ili volas paroli
kun vi."
"Kion ili deziras?"
"Mi ne scias," respondis Henriko kaj iel misteroplene li ridis.
"Ili eniru!"
Henriko malfermis pordon kaj maristoj paŝis internen. Magalhaes
atente rigardis ilin. Li konis jam ĉiujn virojn de sia ekspedicio
persone. Pri ĉiu li sciis, sur kiu ŝipo li laboras.
Li tuj konsciiĝis, ke el ĉiu karavelo venas du. Kaj inter ili
troviĝas ankaŭ homoj el Trinidado! Ankaŭ la fidela Garcia! Tio
aspektas kiel deputacio. Ĉu ili venas por plendi? Aŭ peti pri
io? Li rememorigis al si la deputacion en San Julian kaj eksentis
malagrablan frostotremon tra la dorso.
Garcia paŝis antaŭen. Li ĉifis ĉapon en la manoj kaj staris
alterne levante piedojn kaj embarasite ektusis.
"Do, Garcia, kion vi deziras?" klopodis forigi liajn embarasojn
Magalhaes.
"Sinjoro admiralo, ni estas delegitoj de ŝipanaro..."
"Al mi?" demandis lakone admiralo.
"Jes, al vi, sinjoro admiralo. Ni devas informi vin, ke ni jam
interkonsentiĝis."
Fernao malkurbiĝis kaj fikse rigardis la mariston.
"Nome... ke vi sciu, pri kio temas, sinjoro admiralo," Garcia jam
tute venkis la komencajn embarasojn, "ni diros tion al vi laŭvice.
Ni sur ĉiuj ŝipoj jam ekde hieraŭ kverelas!"
"Kial?" demandis Magalhaes kaj en lia demando kuŝis minacanta tono.
"Ni ne scias -- nome ni ne scias, kiamaniere ni nomigus ĉi tiun
trapasejon," daŭrigis vigle Garcia.
Fernao ekridis. Laŭte, sincere, el la koro. Tiel vidis lin maristoj
ankoraŭ neniam.
Kaj kiel li ne ĝojradiu! Li atendis novan ribelon aŭ minimume
novajn plendojn, ke ili reveturu hejmen -- kaj liaj maristoj
polemikas pri nomo de la trapasejo! Nur nun li komprenis la
misteroplenan ridon sur la vizaĝo de Henriko!
"Do vi ne povas trovi taŭgan nomon?" demandis jam gaje la admiralo.
"Nu -- ni havis sufiĉe da nomoj..."
"Ekzemple?"
"Trinidadanoj proponis 'Suda trapasejo', en Viktorio 'Amerika
trapasejo', tiuj el Concepcion havis eĉ du nomojn: 'Trapasejo de
Virgulinoj' kaj 'Kanalo de ĉiuj sanktuloj'. Al sinjoro Pigafetta
plaĉis nomo 'Patagonia trapasejo' --"
"Kaj nun vi venas al mi, ke mi decidu la aferon, ĉu ne?"
"Ne, sinjoro admiralo. Ni jam interkonsentiĝis. Ĉiuj. Maristoj,
oficiroj kaj ankaŭ kapitanoj."
Magalhaes demande rigardis lin.
"Ni eĉ ne scias, kiu havis tiun ideon," daŭrigis Garcia. "Sed la
nomo ekplaĉis al ni tiom, ke por unufojo ĉesis ĉiuj disputoj. Ni
venas por sciigi al vi tion."
"Do?"
"Ĉi tiu markolo nomiĝas ekde hodiaŭa tago -- trapasejo de
Magalhaes."
"Ho!" vokis surprizite admiralo. Ĉio estis tiom neatendita, ke li
embarasite silentiĝis. Nur post momento li diris mole: "Mi dankas al
vi, amikoj. Vi eble tro rapidis. Sed se la nomo estis kapabla unuigi
vin, ĝi estu, mi akceptas vian honorigon."
La tutan nokton -- Magalhaes tiam preskaŭ ne dormadis -- li pensis
pri la maristoj. Ili estas maturaj viroj, malmolaj, maldelikataj,
iam preskaŭ brutmoraj, sed ili kapablas ŝanĝi humorojn kiel
infanoj. En San Julian ili estus pretaj neniigi vin, en trapasejo ili
honorigas vin...
Kvar longajn semajnojn daŭris navigado en trapasejo. Dum tiu tempo
eskadro faris vojon de ses cent kilometroj. Poste ankoraŭ lasta kabo
-- ili nomigis ĝin Eldezirata -- kaj antaŭ ili malfermiĝis senfina
oceano.
Kanonsalvo de sur Trinidado. Flagojn supren! Estu salutata oceano
misteroplena, enigma, ne esplorita, senfina! Estu salutata, oceano,
kiun ne vidis krom Balboa kaj ties akompanantoj eĉ unu Eŭropano! Vi
kondukos nin al Molukoj, de kie estas jam nur salteto al Malako, en
Hindujon kaj Eŭropon! Fino de ĉiuj hipotezoj, preceptoro Behaim,
doktaj majstroj en universitatoj, kosmografoj, geografoj, astronomoj!
La homa spirito ekflugos libere kaj ne katenita tra ĉiuj spacoj de
la mondo, ekipita per solidaj scioj!
Kanonoj tondras ankaŭ sur Concepcion, flagetoj ĝoje flirtas. Estu
salutata, maro de malproksimaj horizontoj, maro de mil kuraĝaj
esperoj! Jam post nelonge ni atingos riĉajn landojn, kiuj abundos
per ĉio -- per bongustaj manĝaĵoj, freŝa akvo, refreŝigaj
trinkaĵoj kaj spicoj kaj oro! Jes, ni atingos ilin baldaŭ, admiralo
ja diris jam tiomfoje, ke sur la alia flanko de trapasejo ni atingos
la insulojn de multekostaj spicoj, kiujn ni promesis malkovri
navigante okcidenten!
Pro kanonsalvoj forte tremas ankaŭ Viktorio, kiu fermas la eskadron.
Venkaj flagoj ridetas ankaŭ sur ĝiaj mastoj.
Adiaŭ, trapasejo! Adiaŭ, danĝeraj rokoj! Adiaŭ, embuskaj
akvoturniĝoj kaj vojerarigaj golfetoj! Adiaŭ, trista malgajeco de
senesperaj semajnoj! Estu salutata, libereco de vastaj spacoj, kie
estas eble ĝoje elspiri, ĝoji pri heleco de tago, ĝui de la frua
mateno ĝis la malfrua nokto orajn sunradiojn!
Kaj antaŭ ĉio estu salutata vi, homa aŭdaco! Nur vi venkas
malhelpaĵojn, kiuj estas laŭ rigida pensado nevenkeblaj!
Fernao staris sur ferdeko de Trinidado forte kortuŝita. Li pensis
je Francisko kaj iliajn komunajn revojn. Li pensis pri liaj amike
varmaj leteroj, per kiuj li invitis Fernaon al si. Ĉu Francisko
atendas lin? Certe! Eble li staras ĉiutage sur bordo de la insulo
kaj rigardas orienten. Do, flugu al li, kvietaj ondetoj de la Suda
maro! Diru al li, ke Fernao alveturas! Ke li malkovris trapasejon kaj
nun vojaĝas al Molukoj.
Sed Magalhaes ne estis nur revulo. Li havis tro evoluintan sencon por
realeco, ol ke li ne pripensu ĉiujn eblojn. Ekde forveturo el golfo
de San Julian la ŝipoj estis denove tre difektitaj. En trapasejo
ne estis eble ripari ilin. Provizoj de manĝaĵoj post perfido de
Gomez malgrandiĝis tiom, ke ili sufiĉos apenaŭ por du monatoj. La
ŝipanaro estas nun jam denove lacigita de longa veturo, precipe de
elĉerpiga navigado en trapasejo, kie ili ĉiuj troviĝis en senĉesa
streĉo kaj ne povis trankvile dormi. Kaj la nombro de pacientoj
ĉiam kreskis...
Tial en lian ĝojon miksiĝis ankaŭ malgaja sento de necerteco.
Se la markartoj ne mensogas, la ekspedicio atingos Molukojn tre
baldaŭ.
Sed Magalhaes jam ĉesis kredi landkartojn. Ili estis desegnitaj el
fantazio, el hipotezoj. Ĉu ili ne trompis lin jam kun lokigo de la
trapasejo?
Ŝipoj celdirektis laŭlonge de sudamerikaj bordoj al nordokcidento.
Post kelkaj tagoj ili deflankiĝis sur la vastan maron. Blovis favora
vento kaj tiel la kontinento baldaŭ malaperis en malproksimo. Unu
tago similis al dua kiel ovo al ovo. Matene elsaltis super horizonton
fajra suno. Ĝi inundis oceanon per ora, blindiga brilo. Poste ĝi
komencis brulradii. Tago estas longa, monotona, senfina.
Kaj ŝipoj veturas kaj veturas. Ĉu ili veturas? Se vi rigardas al
horizonto, vi havas impreson, ke ili staras. Mankas ia firma punkto,
laŭ kiu vi povus sekvi movon de karavelo. Horizonto estas ĉiam
egala. Nur se vi rigardas malsupren, vi vidas, ke etaj ondoj restas
malantaŭe. Do oni tamen veturas!
Semajnon, du semajnojn, tri semajnojn.
Monaton!
Magalhaes vidas, ke landkartoj ankaŭ nun ruztrompis lin. Se ili
dirus veron, ili jam estus atingintaj Molukojn!
Nutraĵoj rapide malaperas. Ĉu estas eble ankoraŭ limigi porciojn,
kiuj jam de longe ne sufiĉas por satigi, apenaŭ vivtenante homon?
Ĝi estas kruela, sed nenio alia restas. Nun neniu kverelas. Ĉiuj
komprenas, ke la limigo povas signifi savon.
Neniu lando sur horizonto! Nek pruvsigno, ke ili al firma tero
proksimiĝus!
Kaj tamen!
Unu tagon vokis patrolo en ŝipkorbo, ke li vidas insulon. Ĉiuj
rapidegis sur la ferdekojn. Freŝa akvo, manĝaĵoj, ripozo sur firma
tero...
Ĝi estis unu el koralinsuloj, kiuj kreskas super la nivelon de
oceano kaj restas nuraj rokoj. Sen kreskaĵoj, sen bestoj, sen homoj.
Kaj sen akvo.
Maristoj havis impreson, kvazaŭ ili falus en abismon. La trompiĝo
ankoraŭ pligrandigis ilian sopiron je tio, kio mankis al ili. La
sopiro jam antaŭ longe ŝanĝiĝis en insistan bezonon. Skorbuto
furiozis ĉiam pli sovaĝe. Dentkarnoj ŝvelis, dentoj malfirmiĝis,
ŝanceliĝis kaj elfalis. Palatoj en buŝoj ŝvelis. Tri mortintajn
maristojn jam englutis profundaĵoj de oceano. Mortis ankaŭ
Patagonianoj.
Kaj nova ĝojo, nova espero -- nova insulo!
Kaj nova, ĉi tiun fojon ankoraŭ pli granda trompiĝo. Nek homoj,
nek nutraĵoj, nek gluteto de trinkakvo!
"Insuloj de malfeliĉo," diris amare admiralo. Kaj tiel ili ankaŭ
nomigis la insulojn.
Post du monatoj estis provizoj de viando elĉerpitaj. Restis nur
biskvitoj. Sed kiaj biskvitoj ili estis! Malbonodorantaj, maldolĉaj,
traboritaj de vermoj!
Ĉu ili malbonodoras? Se oni nur havus ilin! Oni ricevas malgrandan
manplaton da ili, ĝi sufiĉas por dufoje trifoje en la buŝon -- ĉu
ne estus eble pligrandigi ĉi tiun ridindan porcion?
Ili miksis en biskvitojn lignerojn kaj tiamaniere trompis siajn
malsatajn stomakojn.
La trinkakvo en bareloj jam putriĝis. Ĝi tiom malbonodoris, ke ili
trinkante ŝtopis al si nazojn, ke ili sukcesu ĝin engluti.
Dek semajnoj!
La ekspedicio ŝanĝiĝas al lazareto, kaj la oceano, kiun ili tiel
solene bonvenigis, fariĝas tombejo. Preskaŭ ĉiuj estas malsanaj.
Helpkuracistoj havas multege da laboro, ili faras ĉion, kion ili
kapablas, sed en tiu ĉefa punkto ili estas senpovaj. Cetere, ili
apenaŭ tenas sin sur la piedoj.
Tiuj, kiuj ne malsaniĝis grave, ne fartas multe pli bone. Vizaĝoj
malgrasiĝintaj, okuloj profunde en okulkavaĵoj, korpo nur ostoj kaj
haŭto. Kaj fortoj estas for. Ili sidadas sur ferdekoj, kuŝadas en
subferdekoj por eviti brulantajn sunradiojn. Ili estas nerazitaj kaj
similas al ombroj.
Jam dek maristoj mortis dumvoje de la trapasejo. Kaj kelkaj pluaj
ŝanceliĝas inter vivo kaj morto.
Kaj admiralo?
Li estas sana. Ĝi aspektas, kvazaŭ li estus pli forta ol la naturo.
Li manĝas la saman nutraĵon kiel ŝipanaro, kaj tamen li estas
ĉie, kie ĝuste oni bezonas lian helpon. Se li vidas, ke elĉerpita
maristo sensukcese kaj pene streĉas la ŝnuregon, per kiu li devas
altiri velon, li alsaltas kaj streĉas la ŝnuregon sola. Nun li
troviĝas denove en kuirejo. Ĉu li eble volas preni al si ion pli
bonan? Ne. Li gustumas la supon kaj konsilas al kuiristoj, kiamaniere
fari ĝin pli bongusta. Li kontrolas kabinojn, kie kuŝas malsanuloj.
Maristo kuŝas en doloroj, la premkontuzita korpo brulas kaj flamas.
Kie estas helpkuracisto? En apuda kabino -- li jam ne sufiĉas fari
ĉiun laboron. Admiralo kliniĝas al la malsanulo kaj delikate
levas lin. La malsanulo ne parolas, lia buŝo estas duonfermita de
doloro, sed lia dankema rigardo diras ĉion. Alia mortas pro soifo.
Admiralo ne hezitas kaj donas al li trinkgluton el sia botelo.
Maristo rigardas al Magalhaes -- kaj subite lia vizaĝo kurbiĝas kaj
li ploras.
"Ho, kio admiralon koncernas!" li aŭdas debaton el komuna kabino por
ŝipanaro. "Tiaj homoj estas malmultaj!"
Magalhaes volis rapide foriri. Li estus malfeliĉa, se iu hazarde
malfermus la pordon kaj opinius, ke li spionaŭskultas. Sed tiu voĉo
alfrostigis lin al planko. Ĉu estas eble, ke tiamaniere parolu --?
Jes, ĝi estis li! Elcano, unu el 1a plej grandaj ribelantoj en San
Julian!
"Mi diras al vi, ke tiaj admiraloj ne estas multaj! Mi jam lernis
koni kelkajn komandantojn, sed neniu el ili estis tiom oferema kiel
li. Ja tiu homo zorgas pri ni kiel patro! Li kiel unua ellitiĝas
-- dormi li iras la lasta -- mi ne komprenas, kiel li povas tion
sukcesi! Li estas vere -- granda admiralo!"
La veturo ne havis finon. Ili estis sur la maro jam tri monatojn.
Provizoj estis elĉerpitaj. Oni finmanĝis la reston de la biskvitoj.
Sur la karaveloj furiozis malsato.
En kabino de maristoj regis silento. Homoj kuŝis sur la kuŝbretoj
kiel kadavroj. La paroloj lacigas, pli bone silenti. Kaj tamen! En
angulo de kabino obtuze parolas du maristoj.
"Venu kun mi en kuirejon!"
"Ĝi ne havas sencon."
"Se vi ne volas iri, bone. Sed vi bedaŭros."
"Eble vi tie havas bakitan anseron?"
"Ansero ĝi ne estas, sed la bakaĵo jes."
Maristo kun peno leviĝis kaj malfermigis enfalintajn okulojn:
"Ĉu bakaĵo?"
"Mi jam diris."
"Do ne streĉu min kaj diru, kion vi havas!"
La dua maristo kliniĝis al li kaj klarigis:
"Mi kaptis apud la magazeno du ratojn. Kuiristo promesis, ke li bakos
ilin por mi. Unu raton mi kompreneble devis donaci al li."
"Ratoj!" ekĝemis la najbaro kaj peze falegis sur la kuŝbreton.
"Ratoj! Ne! Pli volonte morti!"
"Kiel vi volas!" viro levis la ŝultron kaj foriris en kuirejon.
Kuiristo plenumis la donitan vorton. Li prezentis al maristo bakitan
raton kaj tiu komencis avide manĝi.
Apenaŭ li formanĝis kelkajn pecetojn, la pordo malfermiĝis. Li
rapide ŝovis bakaĵon sub la tablon. Ŝipreguloj ne permesis, ke
maristoj restadu en kuirejo.
Sed ĝi estis nur la malsanulo, kiu antaŭ kelkaj momentoj rifuzis la
inviton.
"Mi decidiĝis alie," li diris kvazaŭ li senkulpigus sin. "Ĉu vi
povas doni al mi peceton, kamarado?"
"Kompreneble. Ĝi estas tute bongusta. Apud magazeno mi jam preparis
kaptilon. Kiam mi kaptos ion, mi bakos denove."
La bonodoro de bakita viando penetris en subferdekon. Post nelonge
sciis ĉiuj ŝipanaroj, per kio estas ebla almenaŭ por momento
forigi teruran malsaton.
Je ŝipratoj estis aranĝita sovaĝa ĉasado. Post nelonge estis
ratoj preskaŭ ekstermitaj. Ju pli malmultaj, des pli multekostaj ili
estis. Se iu havis pli grandan sukceson, li vendis ilin. Por unu rato
oni ricevis eĉ hispanan dukaton.
Kiam ili estis survoje tra Suda maro dum cent tagoj, plimalfortiĝis
eĉ sanaj maristoj tiagrade, ke ili ne estis kapablaj priservi la
ŝipojn. Tiuj veturis sur kvietaj ondoj de la oceano solaj, sen homa
helpo.
La malsato ŝanĝiĝis al furiozo. Sur la ŝipoj troviĝis jam nenio,
kion oni povus manĝi.
Nenio? Sed tamen --!
Per kio estas ĉirkaŭvolvitaj mastoj, ke sur ili ne trafrostiĝu
ŝnuregoj? Ĝi estas ja haŭto -- ĉu ni estis trafitaj per blindeco,
ke ni iradis tiom longe preter ili kun dolorantaj stomakoj? La
haŭto, kiun ni dismaĉos, kaj se ni iom fermetos la okulojn, ni
imagos al ni eĉ bovinon, aŭ ne, pli volonte junan bovideton,
bovidan rostaĵon --
Ili ĵetis sin al la malkovraĵo kun novaj esperoj. Sed kiel povus
mordi iliaj malsanaj, ŝanceliĝantaj dentoj la malnovan haŭton, kiu
ŝanĝiĝis dum la jaroj al fera kiraso?
Ankaŭ ĉi tie ili trovis elirvojon. Ili donis haŭton en akvon,
lasis ĝin tiel kelkajn tagojn kaj poste bakis ĝin en arda cindro.
Jam ili estis en Suda maro tri monatojn kaj dudek tagojn!
Admiralo staris sur kapitana ponteto kaj trarigardis ruinojn de sia
ŝipanaro. Fakte, nun ili estis nuraj ruinoj. Kiam ili elveturis el
Hispanujo, ili estis ducent sesdek kvin. Kaŭze de perfido de Gomez
kaj mortoj en trapasejo malpligrandiĝis la nombro al cent sepdek.
Kaj nun, dumvoje de la trapasejo, pereis denove dek naŭ kamaradoj.
Ruinoj. Sur fingroj vi povus kalkuli tiujn, kiuj restis sanaj.
Kaj ĉu estas nepre eble diri pri iu, ke li estas sana? Ĉiuj
pretermoviĝas sur la ferdeko kiel ĥimeraj ombroj. Ja ili jam eĉ
ne pretermoviĝas, sed indiferente, apatie sidas kaj kuŝas. Iuj
havas fermitajn okulojn, aliaj en malespera rezigno fikse rigardas
antaŭen.
Fernao faris ĉion, kio estis en lia povo. Sed plua veturo superas
jam homajn fortojn. La ŝipmagazenoj estas kiel elbalaitaj. La ratoj
estas ekstermitaj. La haŭto de sur mastoj malaperis. Sur la ŝipoj
estas jam nur ligno -- kaj malsanaj, malsataj homoj.
Kiu estas ankoraŭ tiel forta, ke li trenas sin el subferdeko supren?
Pigafetta! Unu el tiuj malmultaj feliĉuloj, kiuj rezistis al ĉiuj
malsanoj. Li iris al admiralo.
"Do, sinjoro Pigafetta, ĉu vi ankoraŭ skribas vian tagolibron?"
bonvenigis lin Magalhaes.
"Jes, sinjoro admiralo. Mi ja ne scias, se iu legos ĝin, sed mi
notas ĉion."
"Ni esperu," diris admiralo.
Ili silentiĝis. Varmego faris ferdekon simila al infera fajrujo.
"Ĝi estis grandioza veturo, sinjoro admiralo," ekparolis post
momento denove Pigafetta. "Dum cent dek tagoj nek unu ventego! Ĝi
estas vere neaŭdita!"
"Ĝi estis ankaŭ nia feliĉo. Se venus eĉ la plej eta tempesto, ĝi
neniigus nin ĉiujn. Balboa nomigis ĉi tiujn akvojn la Suda maro.
Sed ni donis al ili nomon, kiu rememorigos homojn pri nia navigado."
"Kia estos la nomo?"
"Pacifiko."
"Bonege, sinjoro admiralo -- Pacifiko! Trankvila oceano! Mi tuj
enskribos tion. Brilega ideo! Cent dek tagoj, neniu tempesto -- kiel
memkomprenebla: Pacifiko! Pardonu, sinjoro admiralo, mi iros en
kajuton por enskribi ĝin kaj revenos sur la ferdekon."
Magalhaes ridetis. Admirinda homo estas tiu Pigafetta! Post unu-du
tagoj povas esti la ekspedicio unu grandega tombejo -- kaj li volas
skribi en sian taglibron!
Sed apenaŭ faris Pigafetta kelkajn paŝojn, li haltis kaj rigardis
la admiralon. Liaj okuloj estis malfermigitaj pro nepriskribebla
mirego. Ĉu li aŭdis ion? Aŭ ĉu ĝi estis nura trompiĝo de la
sentoj?
Ankaŭ Magalhaes havis senton, kvazaŭ lin kaptus abrupta
kapturniĝo. Lia koro ekbategis.
Ĉu ĝi estos grako de iu nevidebla birdo?
Kaj denove tiu raŭka, knara voĉo. Dio -- ĉu vere ekkriis la
patrolo sur la masto?
Ili ambaŭ rigardis supren.
La maristo elkliniĝis el ŝipkorbo. Li estis pala kiel kreto.
Liaj okuloj estis malfermigitaj. Li svingis per manoj, montris al
okcidento kaj vokis ree kaj ree:
"Tierra! Tierra! Tierra!"
La ferdekoj subite vigliĝis. Maristoj klopodis leviĝi. Iuj sukcesis
tion fari, aliaj renversiĝis kaj restis kuŝi senmovaj.
Kiu povis, tiu celis al rando de la ferdeko. Ĉu estus ebla, ke
ekzistu ankoraŭ io alia ol akvo?
Ili ne trompiĝas!
En malproksimo videblas blueta strio. Ili konas tian bildon.
Tiamaniere ĉiam ilin bonvenigis firma tero, kiam ili reveturis el
malproksimaj landoj!
"Tierra!" tondris la ferdekoj.
"Tierra!" barelsonis la subferdekoj.
"Tierra!" ĝemis la malsanuloj.
Tierra! Tierra! Tierra!
Ĉiuj moviĝis sur la ferdekon. Ili apogis sin je balustradoj kaj
rigardis antaŭen. Ili vidis la ĉarman strion de la tero. Ne, ne,
tio ne estas fantomo! --
Poste ili singulte ekploris kaj ĉirkaŭbrakis unu alian.