Preparoj

Ŝajnis, ke aŭdienco ĉe reĝo signifis gravan ŝanĝon en vivo de

Magalhaes.

La unua hela kaj varmiga radio estis kontrakto, "kiun faris Lia reĝa

Moŝto kun Magalhaes kaj Faleiro pri malkovro de insuloj, sur kiuj

kreskas spico". Haro ne estis en la kontrakto eĉ menciita. La reĝo

volis kovri ĉiujn elspezojn al hispana ŝtata trezorejo, tial la

nederlanda komercisto foriris el scenejo de la dramatika ludo kaj

nur sekreta kaj kun intereso observis, kiamaniere la aferoj evoluos

plu. Ambaŭ amikojn li certigis per sia helppreteco, se ili eble iam

bezonus ĝin.

Kopio de la kontrakto estis enmanigita al Magalhaes kaj Faleiro.

Fernao komencis tuj legi. La liniojn, kiuj lin precipe interesigis,

li legis kelkfoje:

"... Ĉar vi, Ruy Faleiro kaj Fernao Magalhaes, kavaliroj portugalaj,

intencas eniri miajn servojn, mi ordonas al vi, ke vi en teritorioj,

kiuj estas sub Nia suvereneco, en oceano serĉu insulojn,

kontinenton, multekostan spicon kaj aliajn objektojn, el kiuj Ni kaj

Nia lando profitus.

... Feliĉe sur oceano naĝu kaj en limoj de Niaj teritorioj

diligente malkovradu. Ĉar estus maljusta, se aliaj vian vojon

krucigus kaj Vi penus vane ĉi tiun entreprenon efektivigi, estas

Mia volo kaj Mi promesas, ke Mi al neniu en venontaj dek jaroj

permesos per la sama vojo kaj en la samaj teritorioj aranĝi esploran

ekspedicion.

... Por la servoj, kiujn Vi al Ni faros, por pligrandigo de la reĝa

potenco, per penoj kaj danĝeroj, kiujn Vi travivos. Vi ricevos

rekompence dudekonon da enspezoj kaj profitoj el ĉiuj landoj kaj

insuloj, kiujn Vi malkovros, kaj krom tio rangon de regentoj en ĉi

tiuj landoj kaj insuloj por Vi kaj por Viaj filoj kaj heredontoj por

eternaj tempoj.

... Kaj por ke Vi povu supre diritajn aferojn pli bone fari kaj

por ke la entrepreno estu pli bone certigita. Ni diras al Vi, ke

Ni disponigos al vi kvin ŝipojn: du po 130 tunoj, du po 90 kaj

unu po 60 tunoj. La ŝipanaron, nutraĵojn kaj kanonojn ekipitajn

por du jaroj. 234 personojn, kapitanojn, ŝipgvidistojn kaj marajn

objektojn, kiujn oni bezonos por ripari ŝiparon, kaj homojn ankoraŭ

alie bezonajn.

... Tion Ni promesas al Vi kaj donas Nian reĝan vorton, ke Ni Vin

protektos laŭ tio, kio estis supre dirite, kaj kun tio Ni donas al

Vi ĉi tiun leteron en Valladolido la 22-an de marto 1518."

Fernao kontente ridetis. Oni memoris ĉion: celon de la vojaĝo,

forigon da la eventualaj rivaloj, kunmetiĝon de la ekspedicio.

Ankaŭ la rekompencon oni ne forgesis. La kontrakto garantias al

Magalhaes kaj al liaj heredontoj riĉecon kaj belsonan titolon.

Fernao scias, ke ĉi tiu punkto de la kontrakto estas vualita per

nebulo de la necerteco ankaŭ en tiu kazo, ke li finigos la naĝon

sukcese. Ĉu ne havis similan kontrakton kun regnestroj de Hispanujo

ankaŭ Kristoforo Kolumbo? Kaj ĉu ne estas ĝuste Valladolido, kiu

estis atestanto de la mizera fino de lia vivo? La granda malkovrinto

revenis el unu el siaj vojaĝoj en katenoj, kiujn li pli poste

pendigis sur la muron de sia malriĉega loĝejo. Li mortis en mizero,

forpuŝita de reĝo Ferdinando kaj preskaŭ forgesita de la mondo.

Favoro de la reĝoj estas malcerta kaj ŝanceliĝema kaj ĝi povas

perdiĝi kiel matena roso. La favoron de reĝoj oni ne povas rigardi

kiel firme validan, eĉ se ĝi estus centfoje enkorpigita en la

kontrakton!

Kaj tamen Fernao ridetis.

La skribaĵo enhavas precizajn indikojn pri la ekspedicio -- kaj ĉi

tiun certecon jam neniu nuligos! Magalhaes denove ekveturos sur la

maron!

Kiam estis kontrakto subskribita, alportis reĝa oficisto al

Magalhaes sufiĉe grandan monsumon. Tiu samtempe komunikis al

Magalhaes, ke li ekde nun ricevados regule salajron de admiralo.

La sciigo venis kiel vokita, ĉar Fernao estis laŭ financa flanko

jam preskaŭ elĉerpita.

Baldaŭ poste estis Magalhaes kaj Faleiro invititaj al Saragosa, kien

translokiĝis la reĝa kortego.

"Kion ili volas de ni?" demandis Faleiro.

"Eble temas ankoraŭ pri ia aldono de la kontrakto," opiniis

Magalhaes.

Neniu aldono de la kontrakto nek io simila. La reĝo nur volis montri

al hispana popolo, kiel firme li kredas la sukceson de la grandioza

vojaĝo. Kiom neskueble li konfidas al la viroj, kiujn li komisiis

per ĉi tiu tasko. Ĉu ili estas nekonataj fremdlandanoj? Ili ne

estos tiaj!

Kun nevidata pompo ŝatis Magalhaes kaj Faleiro proklamitaj kiel

hispanaj kavaliroj. Kavalirigis ilin mem reĝo.

Kio mankis al Fernao por plena feliĉo? Lia plano estis aprobita kaj

akceptita. Materialaj zorgoj estis forigitaj. Sensignifa enmigrinto

fariĝis hispana kavaliro.

Kaj tamen io mankis al li por plena feliĉo: Beatrice. De tago al

tago kreskis lia amo al ŝi. Natura fiereco retenis lin ĝis nun peti

pri ŝia mano. Kion li povis alporti al ŝi por pliagrabligo de ŝia

vivo? Sed nun -- kiel admiralo --

Beatrice malatentis riĉecon kaj ankaŭ titolon. Fernao gajnis ŝiajn

simpatiojn ekde la unua renkontiĝo. Li estis tute alia ol ŝiaj

ceteraj konatoj. Ŝi estimis lin pro lia instruiteco. Al ni plaĉis

liaj modesteco kaj simpleco. Ŝi admiris lian persistemon. Pro tio

ŝi volonte fariĝis lia edzino.

Sed jam komencis aperi ankaŭ malagrablaĵoj.

Al hispana kortego venis ambasadoro el Portugalujo. Li baldaŭ aŭdis

pri Magalhaes kaj li ne intencis pasive kaj senfare akcepti la

fakton, ke Hispanujo volas priŝteli Portugalujon pri ĝia profitema

komerco kun spicoj.

Estis lerta kaj sperta ambasadoro. Li scipovis esti perfida,

flatruza, mistera, minaca, danĝera. Li scipovis sekvi sian celon.

Ĉu vi aŭdas, Fernao, kiel li kalumnias vin apud reĝa kortego? Kun

kia troigo li disvastigas ĉiujn klaĉaĵojn, kiuj cirkulis pri vi en

Lisbono? Kiel li avertas altrangajn oficistojn antaŭ la konfido, kiu

estis al vi ĝis nun dediĉita?

Agu rapide, Fernao! Vi estas plene ĉirkaŭita de envio. Ĉu vi

rememoras Gomezon? Ĉu vi rimarkas la rigardojn, per kiuj sekvas vin

diversaj altranguloj? Jes, ankaŭ la plej superaj oficistoj envias

al vi gloron kaj riĉecon, kiujn garantias al vi la reĝa kontrakto!

Agu rapide, Fernao, via ekspedicio povus esti malebligita per ia

malhonesta perfido!

Sed la reĝo jam plenumis unuan parton de sia promeso. Li sendis

en la havenon de Sevilo tri karavelojn, kiuj estis riparotaj por

ekspedicio de Magalhaes.

Fernao kontrolis ilin kaj li konsterniĝis pro ties mizera stato. Ili

estis malnovaj kaj kadukaj ŝipetaĉoj, kun kiuj povus veturi sur la

maron nur homo ne respondeca aŭ frenezulo.

Li informis pri tio la reĝon. Respondo venis baldaŭ. La reĝa

oficejo komunikis al li, ke nun oni ne povas eĉ pensi pri konstruo

de novaj ŝipoj. Li riparu tion, kio estas al lia dispono.

Hinda Ofico dungis metiistojn, kiuj komencis ripari. Truoj estis

zorgeme ŝtopataj, direktitaj kaj putrokadukaj lignotabuloj

anstataŭigitaj per novaj, ĉiuj ŝipoj solide peĉumataj. Laboroj

rapide progresis. Magalhaes povis esti kontenta, ĉar li travivis

tumulton, kiun li tiom ŝatis.

Jen nova malhelpaĵo. Lia kunulo Faleiro, kiu devis esti por li

apoganto, konsilanto kaj helpanto, fariĝis por li ŝarĝo. Ekde tiu

tempo, kiam ilia propono estis akceptita, fariĝis kun li granda

ŝanĝo. Ĉie li proklamis, ke komandanto de la ekspedicio estas li.

Li intermetis sin en rajtojn de Magalhaes kaj komencis ĉie ordoni.

Ĝis kiam lia memkonfido estis sendanĝera kaj lia gloravideco

limiĝis je nuraj vortoj kaj je bagatela plialtiĝo de propra

persono, Fernao silentis. Sed kiam laborintoj laŭ ordonoj de Faleiro

plenumis malbone kelkajn laborojn, li tuj intervenis. Akcente li

rememorigis la astronomon, ke tio estas aferoj, kiujn li ne povas

kompreni, tial li lasu agi Fernaon.

"Neniam!" eruptis ofendite Faleiro. "Neniam mi submetiĝos al vi!

Tion mi scias: vi volus forŝovi min flanken por enpoŝigi ĉiun

profiton kaj gloron sola! Sed mi ne permesos, ke vi priŝtelu min! La

unua komandanto estas mi kaj vi faros, kion mi ordonos!"

Magalhaes atente rigardis la astronomon. Ĉu estus iom da vero en

la paroloj, kiujn li aŭdis pri li en Lisbono? Ĉu li estus tamen

iom perpleksigita? Faleiro ja estis ĉe la aŭdienco kaj aŭdis, kiu

estis komisiita per supera komando super la ekspedicio!

Fernao kapablis kompreni malfeliĉon de aliaj homoj. Kaj pro tio

ankaŭ nun, kiam al li ŝajnis, ke Faleiro ne estas tute en la ordo,

li retenis akrajn vortojn, kiuj jam jam volis elsalti el lia buŝo.

Anstataŭ tio li diris milde:

"Ni ne disputos, sinjoro Faleiro. Vi prizorgos la ĉielon, mi la

maron. Kaj kio la priŝtelon koncernas -- vi havas ja tion en la

kontrakto skribita nigre sur la blanka tiel kiel mi."

Sed Faleiro iradis plu inter laboristojn, diskreditigis aŭtoritecon

de Fernao kaj pligrandigis siajn meritojn pri la tuta entrepreno.

Magalhaes povis sendanĝerigi lin. Li povis skribi al la reĝo,

ke la astronomo estu revokata al la reĝa kortego aŭ ien, nur ke

li ne prokrastu la preparojn. Sed li ne volis ĝeni la reĝon kaj

tiamaniere malkaŝi, ke inter projektantoj de la ekspedicio estas

miskomprenoj.

Cetere laboristoj baldaŭ ekkomprenis, kiu estas vera komandanto.

Kelkaj ordonoj de Faleiro sufiĉis por konvinkigi laboristojn, ke

tiel ordoni povas nur homo, kiu absolute ne komprenas konstruojn

de la ŝipoj. Tial, se li denove ordonis ion fari, ili kompleze

kapjesis, sed ili laboris laŭ deziro de Magalhaes. Tio estis la

ĉefa kaŭzo, kial Magalhaes ne intervenis.

Plej multe da zorgoj havis Magalhaes akceptante maristojn. Se li

estus veturonta al Azoroj aŭ ien en Afrikon, li havus baldaŭ la

bezonatan nombron. Sed kien veturos ĉi tiu ekspedicio? Laŭdire

al Molukoj. Kiamaniere ĝi volas atingi ilin, se Molukoj estas

okupataj de Portugaloj? Kaj kiel povas havi intereson pri ekfloro

de Hispanujo fremdlandano? Ĉu liaj intencoj estas honestaj? Ĉu li

ne volas nur ellogi la hispanajn ŝipojn kaj maristojn en fremdajn

akvojn kaj tie transdoni ilin kiel oferojn al portugalaj militŝipoj?

Similaj voĉoj de malkonfido aŭdiĝis ne nur en Sevilo, kie estis

la ŝipoj riparataj, sed ankaŭ en Hinda Ofico, ja eĉ apud reĝa

korto.

Magalhaes mem ekaŭdis multon en haveno, ceteron oni diris al li en

familio de Barbosa.

Malbonhumorigita, sed des pli necedema li daŭrigis preparajn

laborojn.

Dum dungado de maristoj aperis plua malfacilaĵo: inter petantoj

estis multaj fremdlandanoj, precipe Portugaloj.

Fernao estis ĉe elekto tre severa. Li konsideris korpan hardecon

kaj maristan spertecon. La naciecon li malatentis. Tiel okazis, ke

krom Hispanoj troviĝis en la ŝipanaro Portugaloj, Italoj, Francoj,

Holandanoj kaj aliaj.

Tio kaŭzis novan ondon da suspekto. Komandanto de 1a ekspedicio

certe havas malpurajn intencojn, se li akceptis tiom da siaj

samlandanoj!

Fernao sciis, ke nun traktas pri ĉio. Li estis decidita batali

kaj venki. Kaj pro tio li estis laŭ neceso komandanto, oficisto,

ĉarpentisto.

Unu vesperon, kiam li sidis en akcepta oficejo kaj kontrolis liston

de maristoj, iu ekfrapis.

"Pardonu, sinjoro Magalhaes," aŭdiĝis la alveninto kaj dolĉete

ridetis. "Mi ne sciis, ke vi ankoraŭ laboras. Alie mi ne kuraĝus

--"

"Kion vi deziras?" interrompis lin Fernao.

"Permesu, ke mi prezentu min al vi. Mi estas Alvarez, ambasadoro de

la reĝo Manuelo la Granda. Kaj mi venas rilate certan aferon... vi

espereble antaŭsentas, kion mi opinias."

"Ne."

"Temas pri via vojaĝo, sinjoro Magalhaes."

"Mi ne komprenas, kian intereson vi povus havi."

"Ho, elementan intereson, kredu tion! Kaj ne nur mi, sed ankaŭ Lia

Moŝto -- via reĝo Manuelo la Granda."

"Mia reĝo?" rediris Magalhaes. "Tio estas eraro, sinjoro. Se vi

havas nenion alian, ni povas finigi la debaton."

"Pardonu -- permesu nur momenton," ne lasis sin rifuzi la ambasadoro.

"Vi certe scias, kian domaĝon por Portugalujo kaŭzus via sukcesa

vojaĝo. Kaj ĉu vi almenaŭ iomete ne bedaŭras la priŝtelitan

patrujon?"

"Vi uzas tro fortajn vortojn, sinjoro ambasadoro. Do antaŭ ĉio:

temas pri neniu ŝtelo --"

"Nu bone," konsentis kompleze la ambasadoro. "Kaj poste?"

"Kaj poste? Vi menciis la patrujon. Vi scias, ke mi ĝin perdis. Kaj

vi certe scias tre bone, dum kiaj cirkonstancoj tio okazis."

"Jes, oni parolis pri tio. Sed, mi petas vin, eble vi ne volus el

momenta kaprico de Lia Moŝto konkludi tiel gravegajn rezultojn?"

"Tiu kaprico daŭris jarojn."

"Ĉion oni povas rebonigi," aldonis vigle Alvarez. "Se vi rezignos

ĉi tie la komandon kaj revenos Portugalujon, Lia reĝa Moŝto jam

trovos rimedojn, kiel rekompenci ĉiujn viajn suferojn."

"Mi havas sufiĉe da fantazio por imagi al mi, kio atendus min en

Portugalujo."

"Ne estu tiom necedema kaj malkonfidema kontraŭ Lia Moŝto, kiu

volonte bonvenigos vin en siaj servoj."

"Portugala kortego preparis por mi jam tro multajn trompojn. Plua

persvado estas superflua."

Sed la ambasadoro estis bonega servulo de sia regnestro. Li faris

mienon, kvazaŭ li ne estus aŭdinta la frazon de Magalhaes, kaj

komencis denove:

"Mi zorgas nur pri via bono, sinjoro Magalhaes. Vi absolute ne scias,

kiom minacota estas via ekspedicio."

"Pro kio?" eruptis Fernao.

"Pro ĉio! Flanke de la naturo kaj ankaŭ fare de homoj! Vi ĵetas

vin en entreprenon, kiu estas predestinata al pereo. Vi veturas en

nekonaton, kie vin atendas multaj danĝeroj. Vi volas veturi plue, ol

veturis Kristoforo Kolumbo. Ĉu vi forgesis liajn suferojn? Kaj kion

signifis liaj suferoj kompare al tio, kio atendus vin!"

Fernao silentis. La ambasodoro vidis en tio unuan paŝon al sia

venko. Li fervore daŭrigis:

"Kaj jen -- kiajn ŝipojn oni donis al via dispono! Oni rakontas, ke

ili taŭgas nepre al nenio! Kaj maristoj estas suspektemaj kontraŭ

vi. Mi mem aŭdis kelkajn debatojn, kiuj estus kapablaj timigi eĉ

la plej kuraĝan komandanton. Mi scias, ke vi estas aŭdaca. Sed

komprenu: Kiom valoras aŭdaco kontraŭ perfido?"

"Mi estas preparita al ĉio. Kaj mi scipovas likvidi tion."

"Hm... sed tamen ekzistas aferoj, kiujn vi ne sukcesos likvidi!"

"Ekzemple?"

"Ekzemple... ni diru... tia surpriza atako sur la maro --"

"Ĉu tio signifas minacon?"

"Gardu Dio!" forpelis suspekton Alvarez. "Tion mi diris nur tiel --

simple -- nu, venis ideo al mi!"

"Ankaŭ kun tio mi kalkulas, sinjoro ambasadoro," diris Fernao kaj li

elbuŝigis la vortojn malrapide, kun okulfrapanta akcento. "Vi povas

komuniki, ke mi preparos min por ĉio."

"Sed kion mi komuniku? Al kiu?" mienis konsternite Alvarez. "Mi volis

nur atentigi vin je ĉiuj eventualaĵoj."

"Koran dankon por via afablaĵo. Sed nun vi certe pardonos min, mi

devas ankoraŭ daŭrigi mian laboron."

Alvarez ekkomprenis, ke antaŭ li staras granita roko. Li kolere

forlasis oficejon de Magalhaes kaj rapidis en la urbon.

Malamikaj elementoj daŭrigis senlace. Paroloj pri perfidemaj

intencoj de Magalhaes akiris komprenon.

Preparaj laboroj progresis en sufokiga atmosfero.

Kiam estis riparata flaga ŝipo, Magalhaes ordonis pentriston, ke li

ornamu ĝin per lia familia blazono kaj per hispana flago.

Scivoluloj observis la arĝentan kampon kun tri ruĝaj strioj kaj

mirigite demandis:

"Kion vi pentras, sinjoro?"

"Vi ja vidas! Blazonjn!"

"Kiajn blazonojn?"

Neniu sciis. Ili komencis konjekti:

"Tio estas versimile io el Portugalujo!"

"Povas esti, ke ni oni vidis nenion similan."

"Ĝi estas certe el Portugalujo! Vi ja scias, ke admiralo estas

Portugalo!"

"Tiu aroganteco! Li estas ankoraŭ en Hispanujo, kaj jam li malkovras

kartojn!"

"For kun la entrudinto!" aŭdiĝis sibla voĉo.

Magalhaes aŭdis la emociitajn ekkriojn. Li rapidis al la ŝipo.

"Kion vi deziras?" li ektondris.

Kolerigita amaso por momento ŝanceliĝis. Sed tujsekve eksonis el la

aro da homoj:

"For kun ĉi tiuj blazonoj!"

"Ili estas blazonoj de mia familio. Neniu rajtas ordoni al mi ĉi tie!"

"Jen rigardu lin, friponon! For kun li!" akre kriis denove tiu sibla

voĉo.

Magalhaes ruĝiĝis.

"Kiu estas fripono?"

En tiu momento intervenis haveno-oficisto.

"Sinjoro, forigu la blazonojn!" li postulis.

"Kiarajte vi kuraĝas postuli de mi ion similan?"

"Laŭ rajto de reĝa oficisto."

"Tia estas ankaŭ mi!"

"Ne ŝajnas --!"

"Sinjoro --!"

"Superfluaj paroloj! Mi ordonas al vi, ke vi forigu la blazonojn!"

"Al mi ordonas nur la reĝo!"

"Do vi ne obeos?"

"Ne!"

"Bone! Respondeca por sekvoj estas vi mem!"

La oficisto fajfis. Alkuris helpantoj, kiuj volis plenumi ordonon de

sia estro.

Magalhaes kun parto da maristoj baris al ili vojon al ŝipo. Sed la

aro da Hispanoj ĵetegis sin kontraŭ lia grupo kun sovaĝaj krioj de

kolero kaj malamego.

"Senarmigu ilin!" kriis la oficisto.

Plejmulto da maristoj lasis sin senreziste senarmigi. Nur kelkaj

defendis sin. Unu estis grave vundita.

Furiozaj atakantoj enpenetris la ŝipon kaj neniigis la blazonojn.

Ekscitita Magalhaes foriris en Hindan Oficon. Tie jam oni sciis pri

la incidento. Ili bonvenigis lin rigide kaj sindetene.

"Tion vi ne devis fari, sinjoro!"

"Mi rajtis," respondis en la sama tono Magalhaes. "Mi ne venis ĉi

tien por aŭskulti viajn riproĉojn. Mi skribos pri ĉi tiu afero

al Lia reĝa Moŝto mem. Sed mi venas por atentigi vin, ke dum tiaj

cirkonstancoj ni devos la entreprenon plirapidigi."

"Ni faras ĉion, kio estas en niaj fortoj. Kaj kio estas al ni

ordonita."

"Tio ne estas vero!"

"Sinjoro, moderiĝu!"

"Al vi estis ordonite, ke vi ekspedu kvin ŝipojn -- kaj mi havas nur

tri!"

"Certe, certe," ridetis altranga oficisto. "Tio estis al ni ordonita,

vi pravas. Bedaŭrinde ekzistas dekretoj kaj ordonoj, kiuj ne estas

plenumeblaj."

"Kaj ĉu scias pri tio Lia Moŝto?"

"Kompreneble! Sed en ĉi tiu afero li ankaŭ ne povas ion fari!"

"Tion mi ne komprenas," diris embarasita Fernao. "Laŭ mia scio

en ĉiuj landoj ordonoj de la reĝo estas plenumataj fidele kaj

konscie... Ĉi tio, kion mi aŭdas, estas por mi novaĵo."

"Ankaŭ ĉe ni oni plenumas la ordonojn de Lia reĝa Moŝto fidele

kaj konscie, sinjoro," la rideto de oficisto fariĝis netolerebla,

"sed nur tiam, kiam estas -- en la ŝtata trezorejo mono."

"Per aliaj vortoj -- la pluaj ŝipoj ne estos al mi disponigitaj?"

"Mi tre bedaŭras, sinjoro admiralo, sed vi divenis ĉion."

La kapo de Fernao turniĝis. Do tiel aspektas la afero! Hispanujo

jam ne posedas sufiĉe da mono por povi realigi lian ekspedicion!

Pro tiu kaŭzo estis al li donitaj nur tri ŝipoj! Pro tiu kaŭzo

estas salajroj pagataj tiom malregule! Pro tiu kaŭzo li devis tiom

klopodi, se li volis ricevi permeson por ĉiu pli granda riparo!

Ĉu li falos antaŭ la celo?

Kun pezaj pensoj li forlasis la Hindan Oficon.

Apud la enirejo staris grupo da soldatoj. Ilia komandanto celdirektis

al Magalhaes.

Fernao rememoriĝis pri Kolumbo kaj liaj katenoj. Ĉu la historio

ripetiĝas? Ĉu la soldatoj iras aresti ankaŭ lin?

La oficiro salutis Magalhaeson kaj diris:

"Sinjoro admiralo, mi prezentas min kiel komandanto de via persona

gardo."

"Ĉu mia -- persona gardo?" ne komprenis Magalhaes.

"Jes. Lia Moŝto ordonis fari gardon, kiu garantios vian sekurecon."

Sur la vizaĝo de Fernao aperis stranga rideto. Se la reĝo estus jam

informata pri la hodiaŭa okazintaĵo, bone, li povus kompreni tion.

Sed la reĝo estas en Barcelono --

La oficiro vidis, ke li devos klarigi la aferon:

"Lia reĝa Moŝto ricevis sciigon, ke vi estas -- mortigota."

"Mi? Kial? Kaj de kiu?"

"Detalojn mi ne konas. Mi plenumas nur la ordonon."

"Nu, bone...," respondis malrapide Magalhaes. Ne estis por li

malfacile diveni, kie povis naskiĝi tiaj fiintencoj.

Ekde tiu tago li aperis sur la strato ĉiam en akompano de soldatoj.

Komence li ne povis konformiĝi kun tio. Sed poste li konsciiĝis,

ke la reĝo tiamaniere montras sian zorgon pri li. Do nur akompanu

lin la gardo! Tiuj eternaj klaĉemuloj almenaŭ vidos, al kiu estas

favora ilia regnestro!

Sed kion fari kun neriparitaj ŝipoj?

La malhelpaĵoj estis tiom grandaj, ke la entrepreno versimile ne

sukcesus, se ne intervenus Haro.

La holanda komercisto post aŭdienco apud la reĝo malaperis sen

postsignoj, sed ne entute. Li ne intencis lasi elmanigi al si grasan

predon, kiun li antaŭsentis en la ekspedicio de Magalhaes. La

reĝo ja proklamis, ke Hispanujo pagos ĉiujn elspezojn, sed tio ne

erarigis Haron. Li konis la ekonomian situacion de Hispanujo kaj

ĝuste supozis, ke venos la tempo, kiam oni bezonos lin. En ĉiuj

signifaj urboj de Pirenea duoninsulo li havis komercagentojn, kiuj

sendadis al li rapidajn kaj seriozajn informojn. Kun kreskanta

intereso li atente sekvis financajn malfacilaĵojn de juna hispana

reĝo. Kaj ju pli grandaj ili estis, des pli ĝojigite Haro frotis

al si la manojn, des pli fervore li kalkulis, kion li povos per

la ekspedicio profiti. Li estis spekulaciema, se li scipovis ne

entrudiĝi. Kaj kiel plej grandan sian preferon li taksis tiun, ke li

konis arton agi en la ĝusta tempo.

Li aperis apud reĝa kortego ĝentile, kun hejmeca memkomprenebleco.

Laŭdire li aŭdis, ke riparo de ŝipoj destinitaj por la ekspedicio

ne povas esti finita pro la neantaŭvidata manko de mono. Li

komprenas la situacion kaj volonte helpos. Holandaj dukatoj estas por

la hispana regnestro je libera dispono.

La helpo de Haro estis danke akceptita.

Rapide estis havigitaj mankantaj karaveloj. La ekspedicio estis

kunmetita jene: La flaga ŝipo, sur kiu veturos Magalhaes, ricevis

nomon Trinidado. Ĝi ja ne estis plej granda, sed plej rapida. Ceteraj

ŝipoj nomiĝis San Antonio, Concepcion, Viktorio kaj Santiago.

En la haveno ekregis denove vigla vivo. La ŝipoj estis provizitaj

per nutraĵoj, ekipaĵoj kaj varoj destinitaj por interŝanĝado.

La ĉefa nutraĵo konsistis el longdaŭraj biskvitoj, da kiuj oni

surŝipigis preskaŭ 300 tunojn. Da vino kunprenis la ekspedicio

417 sakojn, 253 barelojn kaj 508 botelojn. Krom tio estis deponitaj

en la subferdeko 200 bareloj da sardeloj, pli ol 20 centkilogramoj

da sekigitaj fiŝoj, 57 centkilogramoj da saligita viando, pli ol

11 tunoj da fromaĝo, 21 centkilogramoj da sukero, 20 tunoj da

vinagro, 250 faskojn da ajlo, 100 faskojn da bulbo, 20 centkilogramoj

da vinberaro, 54 centkilogramoj da mielo, 3 centkilogramoj da

rizo, provizoj da faruno, da faboj, da pizo, da lento, da salo, da

mustardo, da figoj kaj migdaloj. En unu ŝipon estis alportataj eĉ

sep vivantaj bovinoj kaj tri porkoj.

Krom tio kompreneble kupraj kaldronoj, potoj, tranĉiloj, 50

centkilogramoj da kandeloj, 89 lucernoj, 40 ŝarĝveturiloj da ligno,

marteloj, pendŝlosiloj, fero kaj ŝtalo, hakiloj, tenajloj, boriloj,

hakfosiloj, landkartoj, medikamentoj, papero, matoj, dek kvin puraj

libroj por enskriboj --

Riĉe oni memoris ankaŭ je milita ekipo. Provizoj da militista

materialo plej bone atestis pri la konkeremaj celoj de Hispanoj. La

ekspedicio posedis pli ol 60 kanonojn, 50 centkilogramojn da pulvo,

ferajn kaj ŝtonajn kuglojn por kanonoj, 100 kirasojn kun helmoj, 100

surbrustajn kirasojn, 60 ŝtonĵetilojn kaj 4 300 sagojn, 200 rondajn

ŝildojn, 1 140 lancojn, 120 ĵetlancojn, 1 000 halebardojn, 200

piklancojn, 50 kornojn, en kiujn oni donadis pulvon por kanonoj, 150

ulnojn da meĉo kaj katenojn por manoj kaj kruroj --

Oni elspezis por la tuta ekspedicio preskaŭ 9 milionojn da

maravedoj. El ĉi tiu sumo estis aĉetita por 1,600 000 maravedoj

la varoj servontaj por intermanĝo kun indiĝenoj: montoj da

kotonŝtofoj en la plej okulfrapaj koloroj, tolaĵoj, ĉapoj, tabako,

vitraj kugletoj kun koraloj, speguletoj kaj kombiloj, sonoriletoj,

fiŝhokoj, tranĉiloj --

Magalhaes ofte ne sciis, kion fari pli frue. El la tempo, kiam li

vivis sur la maro, li sciis, ke kiu ajn forgesita bagatelaĵo povus

signifi minacigon de la ekspedicio. Li estis tro konscia kaj tro

singarda ol komisii per kontrolo de deponataj provizoj iun alian.

De la frua mateno ĝis la nokto li estis en la haveno. Li kontrolis

la ricevitajn varojn kun la listoj, denove kaj denove li sumigis

kolorojn da ciferoj, hazardelekte li malfermis sakojn kaj pakaĵojn,

li esploris kvaliton, li gustumis -- -- --

Ankaŭ la ŝipanaro estis ankoraŭ kompletigata.

Iam aliĝis por servi sur la ŝipoj du maristoj. La pli juna estis

al Magalhaes iomete konata. Sed li povis peni kiel ajn, li ne estis

kapabla rememorigi al si, kie li vidis lin.

Fernao volis post malagrablaj spertoj malebligi la superfluajn

kalumniojn kaj eternan suspektadon, pro tio li limigis nombron de

fremdlandanoj al mininuma nombro. Tial lia unua demando estis:

"Ĉu vi estas Hispano?"

"Ne, Portugalo," respondis la pli juna.

Denove Portugalo! Estas vero, ke ili estas la plej kapablaj maristoj

kaj estas eble konfidi ilin. Sed li akceptis jam tridek da ili! Ĉu

li ankoraŭ pligrandigu nombron da ili?

"Via nomo?"

"Juan Serrao."

Fernao rapide leviĝis de sur la seĝo.

"Ĉu vi estas eble -- la frato --?"

"Jes, sinjoro admiralo," ridetis la maristo. "Francisko al ni ofte

rakontis pri vi."

"Ho! Tial vi ŝajnis al mi iel konata! Bonvolu sidiĝi! Kaj rakontu!

Ĉu vi scias ion novan pri Francisko?"

"Li vivas ankoraŭ ĉiam sur Molukoj kaj fartas tre bone. Mi estus

tre feliĉa, se mi sukcesus helpe de via ekspedicio viziti lin."

"Tio estas memkomprenebla!"

Juan Serrao estis ja juna, sed li havis grandajn maristajn spertojn.

Sur la ŝipoj li estis oficiro. Magalhaes estis tre ĝojigita, ke li

gajnis lin. Li havos almenaŭ iun, kiun li povos senrezerve konfidi.

Nur poste li turniĝis al la dua maristo.

"Kaj vi, sinjoro?"

"Oni nomas min Garcia, sinjoro admiralo," ektondris en malgranda

oficejo respondo, dirita per forta baritono. Ĉiu vorto eksonis,

kvazaŭ en vasta kaj duonmalplena magazeno falus pezega kesto. "Mi

estas Hispano kaj mi vivis surmare kun Juano. Mi ankaŭ tre volonte

aliĝus."

Magalhaes kritikeme rigardis lin. Garcia estis iomete pli maljuna ol

Serrao kaj ankaŭ je kapo superigis lin. Grandega, larĝa staturo,

netrapenetrebla praarbaro da densaj haroj, bronze sunbrunigita

vizaĝo, anstataŭ okuloj ardaj kaj lumbrilantaj karbetoj, manoj kiel

ŝoveliloj. Kun ĉi tiu ekstera bildo de kruda forto estis en akra

kontraŭstaro milda kaj bonkora, kvazaŭ infana rido, kiu malkaŝis

du vicojn da sanaj kaj blanke brilantaj dentoj.

"Kio vi estis sur la maro, sinjoro Garcia?"

"Mi laboris en la magazeno. Transporti kaj ordigi la kestojn, tio ne

kaŭzas al mi malhelpaĵojn."

"Tion mi volonte kredas," ridetis Magalhaes kaj li denove rapide

taksis ursan forton de Garcia. "Vi estas akceptita."

Apenaŭ Magalhaes adiaŭis ambaŭ novajn anojn de la ekspedicio,

venis en la oficejon lia bofrato Duarte Barbosa.

"Fernao, intervenu kontraŭ Faleiro pli frue, ol estos malfrue!" li

vokis ekscitita.

"Kial? Ĉu io okazis?"

"Fernao, li sendube jam tute freneziĝis. Li sidas en la gastejo

kun la maristoj kaj rakontas al ili, ke vi estas tute nekapabla kaj

ke sen lia helpo la ekspedicio certe fiaskus. Li asertas, ke nur

li konas la pozicion de vetureblo tra amerika kontinento kaj se

li ne alkondukos vin tien, tuta ŝipanaro mizere pereos. Maristoj

kredas lin kaj komencas timi pri la vojaĝo. Se la afero progresos

tiamaniere plue, almenaŭ duono de la ŝipanaro rifuzos veturi."

Magalhaes malsereniĝis. Li sciis jam de longe, ke Faleiro fariĝis

lia mortinsida malamiko, ke la gloravido malheligis lian cerbon. Ĉu

li ekvojaĝu kun frenezulo, kiu povus demoraligi la ŝipanaron per

siaj terurigaj profetaĵoj? Ĉu li minacigu la ekspedicion per sia

netaŭga respektemo?

Li energie decidiĝis. Li skribis al la reĝo pri la diskreditema

agado de Faleiro kaj postulis lin, ke al astronomo estu malpermesata

partopreno en la ekspedicio.

La reĝo tuj plenumis lian peton.

En ĉi tiujn tempestajn tagojn eklumis radio de milda feliĉo. Al

geedzoj de Magalhaes naskiĝis filo Rodrigo. Fernao tre ŝatus

dediĉi sin pli multe al la familio, sed tio ne estis ebla. En lian

vojon stariĝis novaj kaj novaj malhelpaĵoj, kiuj ne permesis eĉ

momenton de trankvilo kaj ripozo.

La Hinda Ofico cedis al kalumnioj de la portugala ambasadoro,

kiu nigrigis Magalhaeson, kie li nur povis. La malkonfido kaj

suspekto fariĝis pli forta. Ne, ne estas eble kredi tiun enmigrintan

Portugalon! Estas necese ĉirkaŭigi lin per homoj fidindaj kaj

sindonaj al la reĝo!

Pro tio laŭ konsiloj de Hinda Ofico la reĝo dekretis kapitanojn

de la ŝipoj sen informi Magalhaeson. Ili estas hispanaj hidalgoj,

kiuj ne amas admiralon. La kapitano de San Antonio estas Cartagena,

de Concepcion Queseda, Mendoza gvidos Viktorion. Kiel oficiro de

Antonio estas destinita Gomez, homo, kiu havis la saman planon kiel

Magalhaes.

La ŝipo Santiago restis dume sen la komandanto. Tiamaniere volis la

Hinda Ofico la ekspedicion kiel eble plej malproksimigi. Estas bona

ĉiu tago, kiun ili akiros. Eble Magalhaes faros ion senpripensitan

kaj li estos senigita je la rango de admiralo!

Jam estis fiksita la tago por forveturo, sed la kapitano ankoraŭ ne

estis nomita. Anstataŭ tio la Hinda Ofico invitis Magalhaeson kaj

superŝutis lin per riproĉoj.

"Sinjoro Magalhaes, kial vi ne sekvis la ordonon de la reĝo?"

vortatakis lin la oficisto.

"Bonvolu paroli konkrete," respondis Magalhaes. "Kiun ordonon?"

"Jen vi havas skribite klare, ke vi rajtas akcepti maksimume kvin

eksterlandanojn, sed vi havas ilin okdek du! Kiel vi klarigos tion?"

"Mi konsideris sukceson de la ekspedicio. Pro tio mi elektis nur

bravajn maristojn, malatentante ties naciecon."

"Strange, ke ĝuste tiom da Portugaloj estis bravaj!" ridetis malice

la oficisto.

"Portugalujo estas lando de maristoj, sinjoro!"

"Do laŭ via opinio Hispanujo ne estas surmara potenco?" rigardis lin

la oficisto de sub duonfermitaj palpebroj kaj liaj mokemaj okuloj

diris: Jam vi estas, friponeto, en la kaptilo!

Sed Magalhaes ne lasis sin koleriĝi. Trankvile kaj decide li

respondis: "Jam dum unua aŭdienco apud la reĝo Karolo mi diris, ke

mi volas servi per ĉiuj miaj fortoj al Hispanujo. Mi kredas, ke tio

estas sufiĉa respondo je ĉiuj viaj duboj. Laŭ mia opinio estas

multe pli grava mia demando: Ĉu estas al Hinda Ofico konate, ke ni

estas morgaŭ forveturontaj?"

"Mirinda demando!" ekridis afekte la oficisto. "Hinda Ofico ja mem

fiksis la daton de la forveturo!"

"Se estas la afero tia -- do kial ne estis ĝis nun nomita kapitano

de la ŝipo Santiago?"

"Hm... ĝi ne estas tiel simpla, sinjoro!" respondis la oficisto kaj

en liaj okuloj denove ekbrulis flameto de malica moko. "Estas eĉ tre

malfacile trovi fidindan kapitanon. Ni faras, kion ni povas, sed la

afero iel ne progresas..."

Fernao ekkomprenis. La Hinda Ofico volas ankoraŭ en la lasta momento

malebligi la ekspedicion! Sed en ĉi tiu rilato ili erarmiskalkulos!

Magalhaes jam nenion demandis kaj el la Hinda Ofico rapidis rekte en

la havenon. Li ordonis tujan vicordiĝon de la tuta ŝipanaro.

En kelkaj minutoj estis la ordono plenumita. Magalhaes paŝis

malrapide preter la vicoj. Meze li haltis.

"Maristoj!" li alparolis la ariĝintojn per forta voĉo. "Kiel vi

scias, ankoraŭ ne estis nomita komandanto de ŝipo Santiago. Tial

oni komencis disaŭdigi, ke ni ankoraŭ ne forveturos. Al tio mi

proklamas: La forveturo estas fiksita je la morgaŭa tago -- kaj en

tio nenio ŝanĝiĝos!"

"Bonege! Vivu admiralo Magalhaes!" vokis la maristoj.

"Komandanto de Santiago estas kapitano Juan Serrao!" komunikis sian

decidon Fernao.

"Vivu kapitano Serrao!" aŭdiĝis la ŝipanaro de Santiago.

"Kiel oficiron sur flaga ŝipo mi dekretas Duarte Barboson. Per tio

ĉiuj ŝipoj ricevis bezonatan gvidantaron. Morgaŭ vi venos kun viaj

kapitanoj al diservoj en la preĝejo de Santa Maria." finis sian

ordonon admiralo.

Novaj vivukrioj. Disiro. Maristoj rapidis al siaj familioj, al

konatoj. Ĉiu volis ankoraŭ lastfoje ĝojiĝi kun siaj karuloj.

Morgaŭ post diservoj oni iros rekte sur la ŝipojn.

Ankaŭ Magalhaes iris hejmen pli frue ol alifoje.

Kaj jam vesperiĝas. La lasta vespero en la familio...

Ĉe riĉe per manĝoj kovrita tablo sidas plejproksimuloj de Fernao:

Beatrice, Diego kaj Duarte Barbosoj, Juan Serrao, Aranda. En lulilo

kontente murmuretas malgranda Rodrigo. Estis invitita ankaŭ Haro,

sed li devis neatendite forvojaĝi.

Fernao kaj kun li ĉiuj estas iomete angorigitaj. Super la kvieta

domo ŝvebas fantomo de la longa foresto.

Oni parolas pri ĉio ebla, nur ne pri la veturo. Neniu volas

rememorigi doloran adiaŭon.

Fine komencas Aranda:

"Sinjoro admiralo, vi devus esti --," sed subite li ĉesas paroli,

ĉar li konsciiĝas pri la ĉeesto de Beatrice.

Edzino de Fernao elsentis, ke Aranda silentiĝis pro ŝi.

"Sinjoro Aranda, vi povas paroli senĝene," ŝi trankviligas lin.

"Egale mi scias, kion vi volas diri."

"Se vi opinias... Do, vi devus esti dumvoje singarda rilate al viaj

homoj," eldiris sian averton Aranda.

Magalhaes senvorte kapjesas. Li antaŭsentis tion jam de longe.

"Kaj ĉefe rilate al kapitanoj," daŭrigas Aranda. "Antaŭ nelonge

ili laŭdire esprimiĝis, ke ili mortigos vin, se vi agos tro

suverene."

"Estas bone, se oni konas danĝeron antaŭe," opinias Magalhaes kaj

sulkoj sur lia vizaĝo ne estas pli akraj.

"Vasko da Gama havis ĉion multe pli facilan," diras zorgeme Diego

Barbosa. "Li staris nur kontraŭ nekonateco kaj oceanoj. La ŝipojn

li havis senriproĉaj. Kaj la homojn li povis konfidi."

La staturo de la portugala malkovrinto fariĝas helkontura antaŭ

okuloj de Fernao. Ili estas en paĝia lernejo. Vasko da Gama prelegas

al ili. Kion li tiam diris?" ... Se iu volas fariĝi la maristo,

estas necese, ke li estu la tuta viro. Li devas havi spinon pli

firman, ol estas masto, la vidpovon pli akran ol falko kaj forton

pli grandan ol leono. Li devas scipovi moki furiozon de la oceano,

ne plendi, kiam krevas stangoj kaj ventego disŝiregas velojn. Li

devas scipovi kunpremi la dentojn kaj stariĝi pli firme, kiam iu

kamarado estas antaŭ liaj okuloj malsuprenĵetita en embuskajn

ondojn. Li devas scipovi suferi malsaton, soifon, laciĝon, varmegon

kaj froston, skorbuton. Li devas senŝancele kredi al sia komandanto,

ankaŭ se ŝajne ĉio estas perdita. Li devas daŭre naĝi al sia

celo, ankaŭ se lin terurigas nekonataj malproksimoj kaj premas arda

sopiro je la hejmo...

Tia viro Fernao ĉiam estis. Tia li ankaŭ estos. Li ne timas

oceanojn, li ne timas perfidon. Sed la hejmo... Beatrice...

Rodrigo...

Fernao perforte subpremis la deprimon.

Ĉu la hejmo? Unu aŭ du jaroj baldaŭ forpasos. Poste li revenos.

Rodrigo intertempe jam komencos kuradi kaj Beatrice kondukos lin al

la haveno, ŝi montros la ŝipojn kaj fiere diros:

Ĉu vi scias, Rodrigo, kiu alveturas? Jen via paĉjo, knabeto. Vi ja

rememoras, kiel mi rakontadis al vi pri li en tiuj senfinaj monatoj,

kiam ni ne vidis lin! Vi plene malfermis al mi viajn nigrajn okulojn

kaj vi tute ne komprenis, pri kio mi parolas kun vi. Kaj kiam mi

kliniĝis super vin kaj ia larmo elsaltis el mia okulo kaj glitis sur

vian vangon, vi ĉiam komencis ridi. Vi eĉ ne scias, kia medikamento

estis por mi ĉi tiu rido. Ĝi redonis al mi esperon kaj fidon, kiam

mi malesperis kaj dubis pri la feliĉa reveturo de via patro. Kaj

jen -- via rido pravis. Ĉio finiĝis bone kaj paĉjo revenis. Kion

li devis suferi! Cetere li rakontos al ni pri tio, nur ĝis kiam li

estos iomete ripozinta post la longa vojaĝo, kiu faris el li faman

malkovrinton. Nun bele bonvenigu lin: pendiĝu sur lian kolon, kisu

lin -- kaj ne timu lian sovaĝan barbon! -- kaj ridetante diru: Mi

tiom ĝojatendis vin -- -- --!

Sed Rodrigo ne aŭskultos, kion la patrino parolas. Liaj okuloj

estos celdirektitaj al la maro. Kia tenereco kaj kiaj vortoj, se la

kanonoj tondras kaj bombkanonoj bruegas! Kiel li estos brilblindigita

rigardante al aroj da maristoj, viciĝantaj por triumfa marŝo

en urbon! Kiel li saltetos, kiam eksonos gaja muziko kaj amasoj

komencos vivukrii al tiuj, kiuj venkis la oceanojn! En liaj vejnoj

jam ŝaŭmos la maltrankvilega sango de marnavigantoj...

Fernao staras klinita super lulilo de sia filo.

Iu prenis lian manon.

Beatrice.

"Fernao, estu tie singarda!"

"Ne timu, mia karulino! Mi ja havas nun, por kiu mi vivu!" Ĉirkaŭ

duonnokto la gastoj disiĝis.

La sekvantan tagon estis la adiaŭfesto en la preĝejo de Santa

Maria. La diservojn partoprenis ĉiuj maristoj, iliaj familioj,

parencoj kaj konatoj. Multnombraj rigardantoj plenumis la preĝejon

ĝis la lasta loko. Ili scivole observis la kuraĝulojn, kiuj

entreprenas la danĝeran veturon. Kaj plej ofte ili rigardas al la

viro, kiu genuas antaŭ la altaro. Ĉu tio ne estas kiel en fabelo?

Li venis ĉi tien kiel sensignifa fremdlandano. Post nelonge li

fariĝis la hispana kavaliro kaj admiralo de la ekspedicio, da kiuj

Hispanujo aranĝis nur negrandan nombron.

La fumo de incensujo disvastiĝis tra la spacoj de templo. En tomba

trankvilo diris Magalhaes la admiralan ĵuron. Ĉu vi aŭdas bone,

vi neplibonigeblaj dubemuloj? Li ĵuras fidelon al via reĝo, al

via lando, al via popolo! Li trovis en Hispanujo komprenon kaj li

estas dankema al ĉi tiu lando. Kaj vi devus lin koni kaj scii, ke la

vortoj de lia ĵuro estos plenumitaj!

Poste iris al la altaro kapitanoj. Ankaŭ ili ĵuris, ke ili estos

fidelaj al sia admiralo, ke ili obeos liajn ordonojn, ke ili forlasos

lin en neniu danĝero.

Ĉu ankaŭ ili plenumos sian ĵuron?

Sed nun jam fino kun la larmoj, kiuj defluas de sur la vizaĝoj de

virinoj, viroj, maljunuloj kaj infanoj! La momento venis. Kio estis

nur fantomo kaj neatingebla revo, tio fariĝis la realo.

Fernao staras sur la admirala ŝipo kaj kontente observas la precize

donitajn kaj plenumatajn ordonojn de siaj oficiroj.

Nova komando.

Oni hisas reĝan flagon. Apude flirtas flago de Magalhaes.

Kanonpafoj anoncas komencon de la veturo.

Lastaj mansvingoj por adiaŭi.

Ĉu vi komprenas la grandiozecon de la momento, vi ĉiuj, kiuj

malhelpadis ĉi tiun homon je ĉiu paŝo?

Kliniĝu antaŭ lia persistemo, forto de la volo kaj antaŭ lia

aŭdaco!

Kliniĝu antaŭ li en profunda estimo, Hispanujo!

Ĉar li -- vilaĝa knabo, paĝio, maristo, kapitano, kavaliro kaj

admiralo -- Fernao Magalhaes en viaj servoj veturas malkovri la

mondon!

La Granda Admiralo: Unua vojaĝo ĉirkaŭ la mondo · 第 22 / 43 题