DIGOR

Non veni pacem mittere sed gladium. — En eun dorn

morzol ar mansouner, en egile kleze ar brezellour...

Red eo poania ha labourat.

Hogen, lod ' zo tud laosk, difidel, trubard. Setu pe-

rak, Si quis non amat Dominum nostrum Jesum Chris-

tum anathema sit. Chomm heb karet Jesus-Krist a zo : —

1° Eun treitouriach, ingrat ha digaloun ; 2° Eun dallen-

tez diskiant ha diremed.

*

* *

KENTA LODEN

Eun den honest, n’hen deuz nemet he c’her. An den

leal, stard en he zever en despet da hep tra a vez, atao,

estimet. Er c’hountrol, eun den faoz a vez disprijet. Hag

24

.NHO

370 RED EO KARET JESUS-KRIST

.NTO

er faosoniach-ze, ' zo diou bazen izelloc’h evit ar re all.

Daou exempl evit rei guelloc’h da goumpren.

Eun den paour a gav eun den pinvidik. Hag ar pin-

vidik, asten he zourn d’ar paour, her c’hemer evit he

vreur.

Mez pep tra ' zo diasur, er bed-ma.

Ar pinvidik a zeu da veza reuzeudik, hag ar paour

rentet ganthan eürus, trei kein d’he vadoberour. Ingrat

eo, trubard d’he vignoun ; — disprijet e tle beza.

Exempl all. — Setu diou arme : — ar c’hanoliou

morgousket var ho c’hillourou dir ; pep tra sioul evel

pa ve an ankou o para da c’hortoz falc’had ar zou-

dardet.

Epad ar stourmad, an drapo a ia araog, a zeu a drenv ;

— var he zro, soudardet kalounek. Ebken unan a

jomm a gostez ; trubard eo d’he vro ; disenori a ra he

boletennou hag he zabren.

Hogen, e peleac’h kaout ar mignoun ingrat, ar zoudard

trubard ?

Pa zeuomp er bed, stag ouz eun neuden etre ar bara-

doz sarret hag an ifern digor, piou a zigoro unan, a

zarro egile ? Ni ? — Nann. Rak beza hon deuz tri c’houli

braz : eur speret tenval, eur volontez dinerz, eur c’horf

kiriek d’an holl boaniou. Jesus-Krist a zeu, a zigor an

Env, a zarr an ifern, a sklerijen hor speret, e gennerz

hor bolontez, a ra d’heomp lavaret : Superabundo gau-

dio, in omnibus tribulationibus meis.

.NHO

RED EO KARET JESUS-KRIST 371

.NTO

Meur a vignoun a gavomp : mignoun hon taol, hon

arc’hant, hon renk. Mez, tempora si fuerint nubila,

solus eris.

Karantez Jesus-Krist a zo brasoc’h. Savet eo var bevar

bost ; — Bethlehem : euz ar Baradoz en eur c’hraou ; —

Nazareth : mab Doue pleget var eun eskemen ; — Kal-

var : an den just etre daou laer, toullet he galoun ; —

An Tabernakl : Salver ar bed, magadurez an den : Venite

ad me omnes qui laboratis et onerati estis... ; non dicam

vos servos sed amicos.

En dizro, petra c’houlen ?

Goulen ma kredimp d’he Aviel, ma vezo hor feiz

krenvoc’h eget finesaou an drouk-speret ha gevier ar bed.

— Deiz hor badiziant, dezhan ni ' lavaraz : « Credo. »

Pelloc’h e za. Dek, kant ger a c’hellit lavaret, kren—

voc’h an eil eget egile. Mez eur ger a zo hag a lavar pep

tra : me ho kar. Ha Jesus-Krist a c’houlen hor c’haran-

tez evit he garantez, eur garantez guirion, he grizien en

hor c’haloun. —— Deiz hor badiziant c’hoaz, deiz hor

pask kenta, ni ' lavaraz : « Ni ho karo, nann a c’hinou,

mez a galoun : ni ho karo a vel kaer d’an holl, ni ho

karo dizamant ; ho kroaz a vezo va drapo, me ho sou-

dard. »

Setu aze ar marc’had, etre ar paour hag ar pinvidik,

etre ar zoudard hag he gabiten.

Petra ziwez ?

Selaouit eun dra c’hoarvezet. En nosvez-se, e varned

Jesus-Krist. Per hen doa lavaret: « Etiamsi oportet me

.NHO

372 RED EO KARET JESUS-KRIST

.NTO

mori tecum non te negabo. » Ha koulskoude, nac’h a ra

he vestr, teir gueach.

Va Breudeur, ne zastumomp ket ar mean a zo var

hon hent evit hen taol ouz sant Per. Dalchomp hen

da skei var boull hor c’haloun. Evel Per omp bet dispar-

tiet, evel Per, pa bec’homp, e nac’homp hon Doue :

« Non hunc, sed Barrabam. Barrabas zo mad evidomp.

Laer ha muntrer eo, evel ouzomp Jesus-Krist re vad

evidomp : Crucifige. » Doue hor badiziant, madobe-

rour, medisin, drapo, holl dilezet gant eur mignoun in-

grat, eur zoudard trubard.

Tud ar bed hon dizammo : Me ' rank tamall ha lava-

ret : « Mignoun ankounac’haus, paour dianaoudek, sou-

dard treitour. »

Ouspen, truez am meuz. Rak :

*

* *

EIL LODEN

Braz, diremet eo ho tallentez.

Va Breudeur ker, Doue eo ar mestr, mestr an holl, a

entent chomm mestr, mestr da skei pe da rekompansi.

A hent all, lagad an den na c’hell para, nemet var

daou zu, daou gostez : d’an neac’h pe d’an traon. Mar

par d’an neac’h e ma en he venojen. Rak hor penn a zo

krouet sounn. Mar sell d’an neac’h e vo joa en hor c’ha-

loun, esperans en hor spered, bennoz Doue d’hon heul

da c’hortoz an Envou.

Mar plegomp hor penn, petra gavomp ? Ar bed hag

.NHO

RED EO KARET JESUS-KRIST 373

er bed, netra hag a c’hell leunia, karga hon ene. Se-

laouit :

Salomon var he dron olifant... Tenna ’ ra euz an holl

draou krouet, ar pez a c’hell. D’ezhan ne vank nag aour,

nag enor, na plijadur ha koulskoude, var fin he vuez, e

lavare : « Et vidi in omnibus vanitatem et afflictionem

animi. »

Perak ! — Rak :

1° E kever Doue ' zo eun eal, eal an teir walen. En

he zourn e ma kalur venjansou an Env. Pa gostez he

galur an diveradou a zisliv, a rent c’houero, a ra pren-

vedi holl draou an douar.

2° Kaloun an den a zo evel eur varriken didal. Taolit

ebarz, e chomm atao goullo : didal eo. An tal, tal ar

galoun, eo Doue. Beteg ma ve Doue ebars, e c’houlen

atao : Affer, affer : inquietum est cor nostrum donec re-

quiescat in spe. — Mez gant Doue da dal e ma leun,

dioc’h-tu. Ne ell kaout eurusded hebet e traou ar bed-

ma.

Eun den lakeat da Roue a ioa eurus, ken a velaz eur

c'hleze stag gant eun neuden azioc’h he benn... Azioc’h

hor penn ive, e ma kleze Damokles : falc’h an ankou.

An den dall a ia gant ar venojen ; pa zounj nebeuta e

stok he droad, e kuez en eun toull, eo diskaret : ne vel

na mean na toull. Pec’her paour ! e maoud o vont :

gortoz, eur mean a zo var da hent : mean ar c’hlenved ;

eun toull : ar bez. N’ho guelez ket, ne zonjes ket ennho,

siouas !

.NHO

374 RED EO KARET JESUS-KRIST

.NTO

Ha pa ziguezi gant Doue e vo goullo da zaouarn

pe gentoc’h da zaouarn a vo leun a zizurziou.

*

* *

Greomp guelloc’h. Dalc’homp mad mar domp mad.

Mar domp fall, distroomp.

Ra deuio Jesus-Krist d’ho kennerzi. Lavaromp

d’ezhan : Ni gredo d’ho lezen atao, ni ho karo atao,

ha goude hor maro, neuze, Hen a vezo hon rekom-

pans : Ego ero, merces tua magna nimis.

AMEN.

************

* FINVEZ *

************

.NPO

TAOLEN

Evit kaout, e berr, ar sarmoniou renket

el levr-ma

——————

A

Aliou eur persoun d’he barrisionis goude eur

mission pe eur Jubile . . . . . . . . 339

Anna. — Prezegen evit pardoun Santez Anna 'r Palud :

— Santez Anna 'zo bet jervicherez fidel da Zoue, —

eur pried karantezuz, — eur vamm vad. . . . . 33

B

Baradoz. — Holl joaiou an douar n’int nemet eur

skeud deuz ar Baradoz ; — er Baradoz, repozvan a

spered, repozvan a galoun, repozvan a gorf. . . 263

Evit bennigen ar c’hleier. — Ar c’hloc’h a zigas da

zounj d’heomp deuz ar pez a zo a vrasa en hor buez,

epad ma reomp hon treuz er bed-ma ; — ar c’hloc’h

a zigas da zounj d’heomp deuz ar pez a ell hor

bleina varzu an eternite. . . . . . . . . 98

Evit bennigen ar mor. — Ar mor a zo eur park-

labour. Mez danjer a zo varnhan ; red mad eo kaout

bag var eor ha stur, ha bennoz Doue ouspenn ; — mez

evit kaout bennoz Doue eo red poania d’her meri-

tout. . . . . . . . . . . . . . . . 84

Evit bennigen eur groas nevez, e fin eur mission :

Christus heri, hodie et int sœcula. . . . . . 102

.NHO

376 TAOLEN

.NTO

Evit bennigen hent ar groaz.— Meur a hini ho deuz

lakeat ho dourn d’ober an hent-se : Judas, Pilat,

Kaïph, Herodez. — Ho wenn d’ar re-ze, ' zo beo

atao. D’ezho daou c’her : treitour int e kever Doue,

diskiant en ho c’hever ho-unan . . . . . . . . 92

Evit bennigen maean kenta iliz Karaes. —

Presta da Zoue, a zo prena leve. . . . . . . . 74

D

Deveriou eur c’hristen. — Buez eur c’hristen hen-

velebet ouz buez eun tiek mad. . . . . . . . 366

G

Guerc’hes. — Sarmoun ar Folgoat : ar Verc’hez a zo

hor mamm, — mes he galloud a zo brassoc’h eget

galloud holl mammou ar bed-ma. . . . . . . . . 3

Guerc’hes. — Sarmoun Itron-Varia 'r Porzou : Ar

Verc’hez he deus digoret evidomp porz an Envou ha

klozet dor an ifern, en eur rei d’heomp en he mab

ker eur Zalver karantezus, — en eur ziskuez

d’heomp, dre skuer he buez, hent santel ar baradoz,

— en eur viret dre he skoazel gallouduz ne fallga-

lounfemp ket, hed hor beach. . . . . . . . . 354

Guerc’hes. — Digor evit ober sarmoun ar Folgat e n’euz

forz pe seurt pardoun, en enor da vamm Doue. . . 361

H

Heur Zantel. — E petra sounjal epad an heur zantel ? E

komz Sant Paol : Jesus a voa deac’h, Jesus a zo hirio,

Jesus a vezo varc’hoaz. . . . . . . . . . 336

.NHO

TAOLEN 377

.NTO

I

Ifern. — Eun ifern a zo, eun ifern a rank beza ; pe seurt

poaniou a c’houzanver, en ifern. . . . . . . 246

J

Jesus, doktor an dud. — Pa deu eun den da glask hon

trei a du ganthan, tri c’houlen da ober : piou oc’h

hag a berz piou e teuit, — pe seurt mennoz ho tigas,

— ha gouzout a rit-c’houi mad, ar pez a glaskit

deski d’heomp. . . . . . . . . . . . . 324

K

Karantez evit Jesus-Christ. — Chomm heb karet

Jesus-Krist a zo eun dreitouriach ingrat ha diga-

loun ; — eun dallentez diskiant ha diremed. . . . 369

Kaloun-Sakr. — Kaloun Jesus, alc’houez ar baradoz ;

— kaloun, Jesus kelennadurez an den ; — kaloun,

Jesus konsolation ar vuez. . . . . . . . . . 15

Konsekrasion iliz Hanvec. — Er bed-ma, netra na

garg hon ene ; buez an douar a dremen buhan. Aba-

lamour da-ze, e rankomp klask buez an Eternite.

An iliz eo ar skeul da dizout beteg ar vuez-se . . 77

Kontrision. — Petra eo ar Gontrition, petra da ober

evit he c’haout ? . . . . . . . . . . . 272

L

Leziregez e servich Doue. — Petra eo beza lezireg

e servich Doue ; — pegen bras gwaleur eo. . . . 174

.NHO

378 TAOLEN

.NTO

M

Mab prodig. — Ar pec’her henvelebet ouz mab prodig

aviel Sant Lucas. . . . . . . . . . . . 185

Maro. — Mad eo sounjal er maro ; — mad eo en em

brepari d’ar maro ; — mad eo gouzout petra eo ar

maro. . . . . . . . . . . . . . . . 210

Mesventi. — Ar vesventi a laz ar c’horf, a laz an enor,

a laz an ene hag a zo peun-kaoz euz gwaleur, er

bed-ma hag er bed all. . . . . . . . . . . 180

Mission. — Sarmoun evit digeri eur mission. — Er bed-

ma e maomp evit servicha Doue, — hag evit hen

ober ervad, ar berra, ar surra hent eo ober he vis-

sion evit ar guella. . . . . . . . . . . 111

Morgousk e stad a bec’het. — Skeul an ifern : —

Ar re ' zo var ar skeul-ze, ' zo pred d’ezho dihuna ; —

Arabat dale, rak peb dale a ve, var eun dro, beza

dianaoudek, kaout disprijans, beza kemeret gant

an dallentez. . . . . . . . . . . . . . 138

P

Pap. — Ar pap eo pastor an eneou ha porzier an Envou ;

— brezel a rear d’hezan hag abalamour da-ze, e

tleomp muioc’h he garet. . . . . . . . . . 105

Pec’het marvel. — Ar memez sarmoun gant an hini

all, renket ha kempennet evit eur pardoun. . . . 345

Peden. — Pegen red eo pedi ; — pegen nerzus eo ar be-

den ; — perak hor pedennou a jom, ken aliez a

veach, heb beza selaouet. . . . . . . . . . 307

.NHO

TAOLEN 379

.NTO

Perseverans. — Red eo perseveri ; — ouz petra en em

ziwall evit hen ober ; — petra da lakaat en implij

evit derc’hel mad. . . . . . . . . . . . 299

Persoun. — Evit troni eur persoun en he barrez nevez :

— petra e tle beza eur persoun evit he barrisionis :

— petra ' tle beza 'r barrisionis evit eur persoun. 63

Persoun. — Sarmoun eur persoun en devez ma ze tro-

net, d’he barrisionis nevez. . . . . . . . . 71

Poan. — Sarmoun evit gouel Sant Per en ereou : Buez

ar c’hristen a zo eur vuez a boan, abalamour ar boan

eo ar mean diazez euz eur vuez santel, ar boan a la-

ka disparti etre ar re zo da Zoue hag ar re ' zo d’an

drouk-spered, — ar boan a laka purroc’h ar vertuz. . 55

Poan. — Ar boan a zo digaset gant Doue var an douar

evit kastiza 'r pec’het, sounti 'r vertus, distaga 'r

galoun deuz traou ar bed ha miret da ankounac’haat

an Env. . . . . . . . . . . . . . . . 363

R

Relijion. — Sarmon evit gouel sant Mark, mez a ell

beza roet e peb leac’h hag evit pep sant : — ar reli-

jion a zo eun dra red ; — digareziou ar re ' fell

d’ezho beva heb relijion. . . . . . . . . . 23

Renk huel ar guir gristen. — Eur zell var an den

poezet ennhan he-unan ; — eur zell var an den

poezet er guel he nesa ; — eur zell var an den poezet

er guel a Zoue. . . . . . . . . . . . . 284

Sakramant an Aoter. — A deu da renevezi hon nerz,

— hen laka da greski, — hon laka da veza laouen. . 331

.NHO

380 TAOLEN

.NTO

Santelez. — E rankomp beza sent. — Digareziou ar

bed : re boanius eo beva santelamant, — Doue ' ro

d’in re nebeut a c’hrasou, — re a zanjerou a gavan

var hent ar vuez. . . . . . . . . . . . . 46

Silvidigez. — Ar zilvidigez a zo eun dra red ; — evit

he ober e ranker poania ; piou evithi a gemer eur

guir boan. . . . . . . . . . . . . . . 127

Silvidigez. — Steuen evit sarmoun eur pardoun. — E

ranker beza sant ; — penaoz anaout ha ni ' zo var

an hent mad. . . . . . . . . . . . . . 42

T

Trugarez an Aotrou Doue. — Petra eo bet ha petra

eo c’hoaz e kever ar pec’her Doue an tad, Doue ar

mab ha Doue ar Spered-Glan. . . . . . . . . 192

V

Varn. — Sarmoun var ar varn general. Ar varn-ze ' vo

enhi tri dra : eul leor splamm ha guirion, leor ar

c’houstiansou ; — eur valanz heb abeg, balanz an

Aviel ; — eur zetans didruez, diremed, setans Jesus-

Krist. . . . . . . . . . . . . . . . 228

* *

* * *

.NFO

Brest, Moullerez ru ar C’hastell, 4