VA BREUDEUR HA VA C’HOAREZED KRISTEN,

Echu ar mission evidoc’h c’houi.

Prezeget e meuz beteg henn euz a... etc... Hirio araog

ho kuitaat netra mui nemet eur ger, komz sant Paol

da Dimothee : Depositum custodi... Evel sant Paol a

garie Timothee, me ive o kar. Plijadur e meuz bet o pre-

zek d’heoc’h epad an eiz devez-ma. N’ho kuelin mui,

koulz lavared sur, var an douar. Mez er bed-ma pep tra

a dremen buhan. Me gar-fe c’hoaz ho kuelet holl er

baradoz. Hag abalamour da ze, evel sant Paol me la-

var : dalc’hit mad d’ar pez zo lakeat etre ho taouarn :

Depositum custodi.

Red eo perseveri ! — Ouz petra en em ziwall evit hen

ober ? — Petra da lakaat en implij evit derc’hel mad ?

setu e tri c’her ar gelennadurez-ma.

*

* *

Red eo perseveri.

Mankout da berseveri, a ve mankout d’he c’her, ger

roet da eur mignoun, da eur mestr.

.NHO

300 VAR AR BERSEVERANZ

.NTO

Eun devez, bihanik, bihanik oac’h c’hoaz, ho mae-

ronez hen doa, var he diouvreac’h, ho touget d’an iliz. Ar

belek a skuillaz var ho penn dour ar vadiziant. Hag

epad ma kanet an Te Deum, aze er c’hœur, epad ma

vralle laouen kleier ar barrez, evit kemen oa eur c’hris-

ten muioc’h var an douar, eun eal a bigne d’ar baradoz

evit lavaret da Zoue an hano oa roet deoc’h etouez an

dud. Hag hoc’h hano oa neuze, skrivet var gaierou ar

baradoz. Hag er baradoz ive, an Elez a gane laouen en

enor d’ho breur bihan digaset var an douar. Eur gador

oa raktal kempennet gantho, a benn ma zistrofec’h d’ar

baradoz.

Mez, da benn dek, ugent, tregont vloaz an Elez ne

ganont mui evidoc’h : deut int da veza mud evit ar pez

a zell ouzoc’h ! Hoc’h hano ' zo effaset var gaierou an

Aotrou Doue, eur gador e kanv... Doue troet he garan-

tez...

Ene piou an ene 'zo digurunet ?

Penaoz an aour melen da bloum a zo distroet ? An ene

paour-ze, deoc’h c’hui eo, va breur ! Penaoz e kollaz he

gened ? Ar foar, ar pardoun, an danz-ma ; ar mignoun,

al leor, an ti-zont a respount.

Mez setu a nevez kleier o soun : ar mission a zo. Eun

den a zeu en iliz — he galoun pounner, — he benn

pleget.. Seblantout a raan klevet trouz chadennou eun

torfetour : chadennou ar pec’het...

Klask a ra eun eil badiziant : hini ar binijen. Kofeseat

ho peuz holl ha mad, epad ar mission-ma. Diganeoc’h

.NHO

VAR AR BERSEVERANZ 301

.NTO

goudeze, ho tad kofesour hen deuz goulennet evel ma

oa bet goulennet en ho padeziant kenta : ha renonz a rit-

hu d’an dra-ma, d’an dra-zont. Hag holl, ar glac’har en

ho kalonou, ho peuz lavaret : « Ia sur, renonz a raan :

Abrenuntio. » Ha var hoc’h eneou ar pardoun zo dis-

kennet neuze : Ego te absolvo... Hoc’h ene zo deut da

veza ker guenn ha biskoaz : Afferte stolam primam...

annulum... Hoc’h hano ' zo a nevez skrivet el leor a

vuez. Ama, en iliz-ma, e zoc’h eüruz, brema. Santout a

rit ho kaloun o kana en ho kreiz. Hag en Env ’ zo le-

venez vras ive : Joa vrasoc’h eget evit perseveranz naon-

tek ha pevar-ugent den just. Hag aont-hu, a nevez, an

holl Elez a gan an Te Deum.

Mez : Depositum custodi.

Eun den honest n’hen deuz nemet he c’her. An hini

a zalc’h mad d’he c’her en despet da bep tra a vez is-

timet. Mankout d’he c’her ’ zo en em zizenori. Hag ar

vez a vez seul vrasoc’h ma vez ive brasoc’h an drubar-

derez.

Hogen setu diou bazen, an diou izella a c’hell an dru-

barderez diskenn beteg ennho.

Eun den ' oa pinvidik. En em gaout a ra gant eun

den paour... Truez hen deuz oud-han, ranna ' ra gan-

than he zanvez... Mez e nebeut amzer, ar voul a dro.

An den pinvidik da genta, ' guez paour hag ar paour

bet sikouret ganthan a dro kein d’ezhan. Petra lavarit

deuz an den-ze ?... Me lavar eo eun treitour, eun tru-

bard euz ar re vila.

.NHO

302 VAR AR BERSEVERANZ

.NTO

Setu aze, eun all, eur zoudard. Brezel ’ zo. Ha he

jeneral hen deuz roet d’ezhan drapo he vro da zougen en

emgann. Mez setu eun den estren o tont. Kinnig a ra

d’ezhan arc’hant. Hag ar zoudard a verz he zrapo hag he

vro. — Deuz hennez petra zounjit ive ? Evidon-me eo

dizenoret da viken.

Mad, kristenien, Jesus-Krist ' zo hor mignoun, hor ma-

doberour. Guelit ar groaz ; perak e ma eno ?... Guelit

ar gador govez ; evit piou eo great ? Hag an Tabernakl,

e peleac’h e ma ti Jesus en hon touez ! Hag an Env ?...

Hen eo ive hor jeneral. He hano a zougomp, he zou-

dardet oump. Mankout dezhan a zo ive eta, trahisa

mignoun ha drapo.

Ouspenn ' zo. Mankout da berseveri ’ zo en em dra-

hisa hon-unan. Rak koll a rear en eur gueza a nevez er

pec’het, ar meritou deuz kement tra vad hon deuz great.

Ha neuze c’hoaz, Doue a denn diganheomp, a nebeut da

nebeut, he holl grasou : Et fiunt novissima hominis istius

pejora prioribus. Evit klenvejou an ene eo evel klenvejou

ar c’horf. Unan pare deuz an derzien, mad ma chomm

pare. Mez ma teu da gueza en dro, e ma kollet. An den

ne deu da zerc’hel d’he c’her goude he vission a laka

var var he zilvidigez. Perseveri, er c’hontrol, eo errezi

an Env: Qui autem perseveraverit usque in finem, salvus

erit.

*

* *

Ouz petra diwal evit perseveri ?

Sant Paol a lavare : Periculis ex gentibus, — periculis

.NHO

VAR AR BERSEVERANZ 3O3

.NTO

ex falsis fratribus, — periculis in solitudine... Evidomp-

ni ar memez tra zo guir.

Da genta, danjerou a berz ar bed.

— « Mont a rit da eur vro, eme ar prophet hag e velot

ennhi, lod o tougen doueou aour, mein, koat, pri ; ha

tud var ho daoulin ouz ho adori. » C’houi ive, brema

goude ho mission, a zistro da greiz ar bed. Ar bed ne

jench ket. Doue ne bedaz ket evit ar bed. Abalamour da

ze, ' vo guir atao lavaret : Vœ mundo a scandalis. Ha

neuze : Corrumpi et corrumpere sæculum vocatur. Ennhan

an drouk-spered, a vel pe a guz, a glask atao 'n dro da

goll an eneou. Pellait eta deuz ar bed.

D'an eil, danjerou a berz ar falz vignouned.

— Lavarit din, eme ar re goz, piou a heuillit, ha me

' lavaro deoc’h piou oc’h. Guelit sant Per. Var digarez

mont da heul Jesus, e za d’en em lakaat etouez enebou-

rien he vestr. Ne zale ket da nac’h anezhan. Pellaït ive

deuz an dud difeiz.

Pellaït c’hoaz deuz an takadou danjeruz. David, eur

roue santel, oa eat, eun devez, da eul leac’h hag a velaz,

anezhan, eur vaouez o c’hen em c’hoalc’hi. Diaoul al

luxur a ieaz en he galoun : Kueza ' reas er pec’het.

Diwallit !

Diwallit erfin deuz al leoriou, ar c’hazetennou fall.

Beza int kontam ar galoun, noz ar spered...

D’an trede, ar galoun he-unan.

Ne c’heller ket, siouaz ! en em zispartia diouthi ! Ha

koulskoude henvel eo euz eur menez tân : Pa zounjer ne-

.NHO

304 VAR AR BERSEVERANZ

.NTO

beuta, hon laka holl da grena. Lakaat eta dezhi eur vistign

hag eur speuren var he zro.

*

* *

Petra da ober evit derc’hel mad ?

Eun den klanv, pa goummanz dont da vad, 1a) a daol

evez ; 2l) a c’houlen, aliez, ali ar medisin ; 3de) a gemer

boued iac’h hag aliez. Greomp ar memes tra.

1a) Vigilate : Taolomp evez... Sounjomp en hon amzer

dremenet, er pez ' zo bet kiriek d’hor mankou... N’en

em fiziont mui ;

2l) Orate : Petra eo nerz an den ? Goulennomp ali,

sîkour ar medisin... pedomp ;

3de) Tostaomp aliez ouz ar zakramanchou. Hi eo nerz

konfort, sklerijen, magadurez hon ene, keit a vezomp

oc’h ober hon treuz er bed-ma.

*

* *

Ha brema, va Breudeur ha va C’hoarezet kristen,

echu mad ar mission. Araog mont kuit, e lavaran deoc'h

kenavo ! Houma eo bet ar veach kenta d’heomp d’en em

velet. Brema gozik sur n’en em velimp mui var an douar-

ma. Mez buez an den n’eo nemet eun tremen, eur c’ha-

loupaden varzu ar bed all. Eno, esper a meuz, e c’hen

em velimp adarre. Hag abalamour da ze kenavo er bed

all, kenavo e baradoz Doue !

Evelse beza great.

.NPO

(305)