Henori, kared, pedi a reomp ar zent, hor fizianz a la-
keomp enho deiz ho fardoun, deiz a bardoun evidomp.
Mad a reomp, rak beza int mignouned Doue hag hor
mignouned-ni, etc... Koulzgoude se neo ket awalch, red
eo ouzpenn kemered skouer divarnho, studia ho buhez
evit anavoud hon-unan dre be hent e tleomp kerzed
dhon tro.
Mad hirio euz buhez Sant Per e tennan eur gomz hag a
lennomp en oferen hirio : Petrus servabatur in carcere,
Sant Per a ioa Abostol J.-K., mean fount, mean diazez
an Iliz, karget da ren ar gristenien fidel ha Per a ioa, dre
bermision Doue, dalchet er prizoun... An Iliz var he
lerch a zo bet hag a zo persekutet choaz hirio en deiz.
Koulzgoude an Iliz eo pried J.-K., dhezi hen deuz pro-
metet harp ha sklerijen, en he dourn hen deuz lakeat
tenzor he chrasou, he veritou, he vadelezou. Ar guir
.NHO
56 BUEZ AR CHRISTEN A ZO EUR VUEZ A VREZEL
.NTO
gristenien eo guir vugale Doue. Evit-ho hen deuz great
ar bed, evit-ho an Env. A hent all, Doue zo holl chal-
loudek : Ne ziwer nemed ar pez a gar, holl zantel, holl
madelezuz eo ive : ne gar eta nemed ar pez zo mad ha ne
glask nemed ar pez zo talvouduz dhe vugale.
Penaoz eta ha perak kement-se ?
Ar respount dar goulen-ma a dlean e pevar cher da
lakaad hirio dirak ho taoulagad...
1° Perak poan ha brezel evit ar guir gristen var an
douar ?
Abalamour ar boan, ar brezel eo mean diazez ar reli-
gion gristen.
Eun ti zo douget var ar mean fount. Ti ar zilvidigez
douget var ar groaz, var ar binijen, var ar brezel.
Regnum celorum vim patitur, et violenti rapiunt
illud.
Tollat crucem suam quotidie et sequatur me. Nisi pni-
tentiam egeritis omnes similiter peribitis.
Setu evit ar bed all.
Evit ar bed ma : in sudore vultus tui, vesceris pane.
Setu komzou J.-K., ha setu ar skouer hen deuz roet :
gounid a ra he vara gant ar chouezen dioch he dal.
Nhen deuz ket eur mean hebken da astenn he benn
den em ziskuiza, ha pa varv, e toug eur gurunen spern,
eo stag ouz eur groaz...
2° Buhez ar christen a zo enhi poan ha brezel, ha
perak ?
Abalamour ar brezel a ziwall achanomp a zroug.
.NHO
BUEZ AR CHRISTEN A ZO EUR VUEZ A VREZEL 57
.NTO
Piou a ziwallo an arme ? Ar gedour ! ha piou a
ziwallo ar gedour ? An enebour he-unan !
Abalamour ar boan eo hon distro guella ouz Doue.
Eur zell en dro dheomp ; eur zell varn-homp. E kreiz
ar ieched, an danvez, ar blijadur ; nag a bed en em an-
kounacha, en em goll ! pa zeu ar boan e koumprenomp
pegen dister eo traou ar bed, hag e tistroomp ouz Doue
evit gounid madou padusoch : bonum mihi quia humi-
liasti me.
3° Poan ha brezel a zo buhez ar christen, ha perak ?
Abalamour ar boan, ar brezel a laka an disparti etre
ar re a zo evit Doue hag ar re a zo a eneb Doue.
Eur marchadour archantiri hen deuz en he stal eur
mean diskuiller evid anavoud an archant mad dioch
an archant faoz.
Chui, labourerien douar, evit dispartia 'n hed goanet,
an draok, ar skaot-du dioch ar greun mad ho cheuz ho
kuenterez, pe ho krouer d'ho banna en avel...
Doue hen deuz he vean diskuiller evit rei da anavoud
he vir zervicherien. Daou zoudard a zoug ar memez
guiskamant, sabren, fuzuil. Unan kalounek koulzgoude
hag egile digaloun pa groz ar chanoliou, pa sut ar
bouliji abiou dar penn, unan a zalch mad dan drapo,
egile a dech pe en em rent prizounier...
Kalz achanomp en em fazi ho-unan ; a zounj, a gred int
e guirionez evit Doue. Pa zeu ar brezel e veler sklear...
An diou gevren en em ziskouez evid ar pez ma zint :
bugale ar bed, bugale Doue.
4° Perak, e buez ar christen, poan ha brezel ?
.NHO
58 BUEZ AR CHRISTEN A ZO EUR VUEZ A VREZEL
.NTO
Abalamour ar boan, ar stourm, ar chourenadek a rent
purroch ar vertuz.
Eun tamm houarn, dir, koeor, ploum, etc., goloet a
skant pe a vergl a vez taolet en deuzerez, hag a zeu da
veza ker pur, ken digemesk ha biskoaz.
Eur chrez fank a vez kaset dar ster, kannet gant
saoun ha taoliou golvez, bervet el lichou pe er vugaden,
tremenet goude dre an dour sklear : setu hen ker flamm
ha flammoch eget pa voue dispennet euz ar viad.
Va Breudeur kristen, eur zell var hon ene : ha
disklabez eo ar chrez a zoug. Disklabez oa, deiz hor
badiziant. Mez hent ar vuhez a zo kaillaruz...
Ar bed zo faoz evel an dour-red.
Kaloun an den zo goak ha dinerz...
Ne chouzon ket petra eo kaloun eur chokin rak evit
kokin noun ket bet biskoaz, mez ar pez a chouzon mad eo
eun dra spountuz selled piz ouz kaloun eun den ho-
nest. Setu ar pez a lavare eur skrifanier braz... va
Breudeur, ha ni, ha neuz tamm strink ouz hor cha-
loun ; ha ne ra ket mad an Aotrou Doue dond, eur vech
en amzer, da ober kouez vad hon ene ?
Durus est hic sermo. Ar chomzou-ze ' zo tenn da gle-
vet. Mez evelkent pa zounijer en eternite e koumprener
mad e chounezer dre eur boan verr eur joauzded heb fin.
Goude holl, ententit mad, kaer hor bezo, teir groaz zo
en ho zao var an douar.
1° E kreiz kroaz J.-K., oan hegarad, maro evit silvi-
digez an dud. Ouz houn-ma e challomp sellet : mez ne
.NHO
BUEZ AR CHRISTEN A ZO EUR VUEZ A VREZEL 59
.NTO
challomp ket pignad varnhi ; varnhi ne challe pignad
nemed mab Doue... etc.
Mez en he chichen, diou groaz all : 1° kroaz al laër
kleiz ; 2° kroaz al laër deou. Euz an diou-ma he ran-
komp kemered unan pe unan.
Kroaz al laër kleiz, kroaz an den a zo e kichen he
Zoue, a dorr lezen he Zoue, a zeu da vlasfemi he Zoue
a zo goloet a choad he Zoue mez a zalch dhe beche-
jou...
Kroaz al laër deou, kroaz ar christen mad, ar chris-
ten a choulen pardoun, ha J.-K. a respount :
Hodie : ar vuhez zo berr. Hodie : dija var an douar e
skanvaan da boaniou hag em berr e vezi ganhen er
baradoz.
Hodie mecum eris in paradiso. AMEN.
.NPO
Notenn : Pajenn 60 a vez unan gant tra ebet
warnezhi.
N'eus ket a bajenn 61 nag a bajenn 62 el
levr moulet er bloavezh 1906 evit al
levrdi Corcuff e Kastellin.
.NPO