Deze nuttige instelling vierde in het begin van October haar jubileum
van een halve eeuw op feestelijke wijze o.a. met een tentoonstelling
van dingen, die op haar werk in onzen Indischen Archipel betrekking
hebben. Het was voor den aardrijkskundige en ethnograaf een leerzame
collectie, die er bijeen was gebracht in de groote zaal van Tivoli
te Utrecht. Te midden van de in de zaal aangebrachte versiering van
groen en bloemen stond een eenigszins verkleinde Alfoersche woning,
zooals Christeninlanders ze tegenwoordig bouwen en aan de wanden hingen
schilderijen, door de kweekelingen van de nederlandsche Zendingsschool
vervaardigd, tafereelen voorstellend uit het leven daarginds.
Een afdeeling in de zaal is geheel gewijd aan Nieuw-Guinea. Een
groot aantal voorwerpen van dagelijksch gebruik voor de inlanders of
door hen in den krijg gebezigd, zijn hier tentoongesteld. Een model
van een papoesche woning, zooals deze vroeger bewoond was door een
80-tal menschen, en een huis, zooals het thans bewoond wordt door één
Christengezin, gaf een aardig verschil te zien. Vrouwensieraden,
manden, waarvan enkele vrij kunstig bewerkt, kleedingstukken
van geklopte boomschors, heupsieraden, schilden, waaronder een
van Biak geheel uit één stuk hout vervaardigd, versieringen van
oorlogsprauwen, waarvan enkele zeer fraai bewerkt, een steenen bijl
uit de Humboldtbaai, koppensnellersmessen en steenen, welke als
afgoden vereerd werden.
Een tweede afdeeling was gewijd aan Halmaheira. Een model van een
kerkje, waarvan de bouw door de bevolking zelf bekostigd wordt, trok
hier allereerst de aandacht. Een geestenhuis, door een inlander
zelf vervaardigd, met doodkist en wapens van den overledene;
fijn bewerkte slaapmatjes, zooals ze door de vrouwen ten huwelijk
worden medegebracht; verschillende mandjes om rijst te koken;
een met paarlmoer ingelegd schild bij den krijgsdans in gebruik;
een paar voetzolen, vervaardigd van den bast van den sagoweerpalm,
op Dodinga in gebruik wegens den steenachtigen bodem; van boomschors
vervaardigde met fraaie teekening voorziene heupbedekking voor mannen;
verschillend mooi vlechtwerk en nog vele andere voorwerpen gaven een
en ander te zien van het leven op Halmaheira.
De afdeeling Boeroe omvatte niet zooveel voorwerpen; hier zijn
voornamelijk te zien allerlei soort speren, lansen en pijlen, schilden,
mand- en snijwerk.
Verder waren beneden nog te koop boekwerken, foto's en
prentbriefkaarten, op het werk der zending betrekking hebbende;
mooi batik-werk, fraai Indisch koperwerk en andere voorwerpen van
Indische kunstnijverheid, w. o. aardig bewerkte mandjes en papieren
wajangpoppen.
Op de gaanderij waren uit particuliere verzamelingen verschillende
ethnografica tentoongesteld. Hier zag men van Zuid-Nieuw-Guinea
o.a. houtsnijwerk, een dolk van casuaris-been, schortjes en tasschen
van vezelstof; een bijl van steen; verder van de Key-eilanden een
telplank, waarop de dagen aangeteekend worden, gedurende welke
de zeevarenden niet thuis zijn; een harnas van karbouwenhuid, een
voetbal; van het eiland Flores aardig vlechtwerk in hoeden en manden,
een ketoen-ketoen (een soort tokkelinstrument); van Midden-Celebes
kleeden van geklopte boomschors; van Borneo koppensnellersmessen met
scheeden, gewatteerde vechtjassen, vlechtwerk, roeispanen, en een
schild met menschenhaar; van Lombok zwaarden en vlechtwerk en van
Madoera landbouwgereedschappen.