In Alkmaar, waar de algemeene vergadering van den Bond het tienjarig
bestaan der vereeniging herdacht, op 9 en 10 Juli, konden de leden de
oude belangwekkende Groote of Sint-Laurenskerk bezichtigen, daar het
bekende orgel hooren bespelen en er bewonderen het fraaie houtsnijwerk
uit het midden der zeventiende eeuw, het schilderstuk voorstellende
Zeven werken van barmhartigheid uit 1504, het kleine orgel van 1511
en het groote orgel van Jacob van Campen alsmede de koperen zerk
van Pelinck en Foreest en de graftombe van graaf Floris. Verder het
stadhuis, dat grootendeels uit het begin der 16de eeuw dateert, het
museum der gemeente met de oude schutterstukken, het Waaggebouw, dat
het verbouwde koor is van de voormalige Heilige Geestkerk. In 1758
werd hier 2.950.000 K.G. kaas gewogen, in 1907 7.550.000 K.G. Het
diaconiehuis of oude mannen- en vrouwenhuis, op de Lange Nieuwesloot
diende vroeger als klooster en daarna als woning van den gouverneur
van Noord-Holland Diederik Sonoy. Het huis heeft een eigenaardig
torentje en een mooie poort.
In het provenhuis van Nordingen viel de aandacht op een schoorsteenstuk
van D. Metius en een fraai gebeeldhouwde eikenhouten tafel. Ook
enkele der overige provenhuizen werden bezichtigd en de meeste der
bezienswaardige gevels, waaronder er zijn, die geheel afgebroken en
daarna in hun ouden vorm opnieuw opgetrokken werden, zooals o.a. het
huis met de Schopjes.
Bij de herdenking van de voorbijgegane tien jaren wees de voorzitter,
Jhr. van Riemsdijk op de verdiensten van den oprichter van den Bond,
Mr. Dr. J. C. van Overvoorde, archivaris van Leiden, die secretaris
is der Vereeniging. Onder de verheugende feiten, welke konden worden
gememoreerd in het jaarverslag, was de oprichting van een gemeentelijk
museum te Naaldwijk, van de oudheidkamer te Rhenen en het museum voor
tijdmeetkunde in het Stedelijk Museum te Amsterdam, en niet minder
verblijdend was het behoud van het kasteel Moermond bij Renesse,
dat van de accijnshuisjes te Leiden en van de Mariakerk te Nijmegen.
Het zwaard van Damocles hangt nog boven de Paradijskerk te Rotterdam,
boven de raadszaal te Zwolle en het kasteel Doorwerth in Oosterbeek,
zooals misschien nog boven vele andere monumenten van het verleden,
die op het oogenblik niet onder de aandacht vallen. Gelukkig, dat er
nu een Commissie voor de Monumenten vanwege het Rijk is opgericht,
die een oog in het zeil zal houden en steeds op haar qui vive wil
wezen, en waarvan de heer De Stuers voorzitter is, terwijl actieve
mannen als de heeren F. A. Hoefer en J. Kalff er leden van zijn. Van
de oprichting der Vereeniging »Doorwerth« en de daardoor verhoogde
kans op restauratie van het kasteel kon op deze bijeenkomst nog geen
melding worden gemaakt.
De Nederlandsche Oudheidkundige Bond werd den 17den Januari 1899
gesticht, nadat op 15 October van het vorige jaar negentien
belangstellenden bijeen waren gekomen naar aanleiding van een
circulaire van de vereeniging Oud-Dordrecht. Het aantal toegetreden
vereenigingen is sinds de oprichting verdubbeld, immers van 17 tot
33 gestegen.