[1] Eene soort van likeur, aldus genoemd naar het beroemde
Karthuizerklooster la Chartreuse, waar zij vervaardigd wordt.
[2] Zie Aarde, 1876. bl. 120.
[3] Twee onvertaalbare amerikaansche termen, Carpet-bagger beteekent
letterlijk iemand met een trypen reiszak (carpet-bag); figuurlijk
dus iemand, die zijne gansche bezitting in zulk een zak bergen kan,
met andere woorden, een gelukzoeker, een schooier. Het woord heeft
echter vooral eene politieke beteekenis, en wordt dan bij voorkeur
gebruikt tot aanduiding van de avonturiers en politieke raddraaiers
uit de noordelijke staten, die in het Zuiden met grooten ijver
de zaak der negers voorstaan tegenover de blanke bevolking. Bij
uitbreiding geldt het van de noordelijke republikeinsche partij in
't algemeen. Scalawag heeft ongeveer dezelfde politieke beteekenis;
vanwaar dit woord is afgeleid, is mij onbekend. (Vert.)
[4] Een rechterlijk ambtenaar, die uitvoering moet geven aan de
beslissingen van de hoven der Vereenigde-Staten. Zijne functiën komen
overeen met die van een sheriff; in elk der rechterlijke districten
van de Vereenigde-Staten bevindt zich zulk een maarschalk. (Vert.)
[5] Een soortgelijke toestand is in de model-republiek niet vreemd:
Zuid-Carolina en ook Louisiana verkeeren op dit oogenblik (Januari
1877) in hetzelfde geval. (Vert.)
[6] De uitdrukking is ontleend aan de geschiedenis der engelsche
omwenteling van de zeventiende eeuw, en beteekent een parlement of
wetgevende vergadering, die niet aan de vereischten van wettigheid
voldoet; bepaaldelijk eene onvoltallige vergadering, die zich niettemin
als wettig geconstitueerd beschouwt. (Vert.)
[7] De wet, waarbij de wederopneming der voormalige
Geconfedereerde-Staten in de Unie werd geregeld, en, althans in naam,
het militair gezag in het Zuiden werd opgeheven. (Vert.)
[8] De volgende schetsen zijn ontleend aan het verhaal eener reis, in
de jaren 1872-1874, door den franschen zeeofficier A. Pailhès gedaan.
[9] Tot aanduiding der verschillende steden en dorpen, zal ik, van de
drie of vier onderscheidene benamingen, steeds die gebruiken, die bij
de meerderheid der plaatselijke bevolking in zwang is. Nagy-Varad is
eene zuiver magyaarsche stad, en behoort dus haar magyaarschen naam
te behouden. Op de meeste kaarten komt zij voor onder haar duitschen
naam van Gross-Wardein.
[10] Siebenbürgen (zeven burchten). De hollandsche benaming Zevenbergen
is minder juist, en vermoedelijk eene verbastering van den duitschen
naam. Bij de Franschen heet het land Transylvanië, land aan gene zijde
der wouden; de magyaarsche naam Erdely beteekent ook land der wouden;
de Rumeniers noemen het Ardelia, het diepe land.(Vert.)
[11] Zoo als men weet, is dit in oostelijk Europa de naam voor
de zoogenoemde Heidens, bij ons onder den naam van Zigeuners, in
Frankrijk onder dien van Bohémiens, en in Spanje onder dien van
Gitanos bekend. (Vert.)
[12] Voor den burgeroorlog was Milledgeville de hoofdstad van
Georgië. (Red.)
[13] Bijnaam der negers in de Vereenigde-Staten.
[14] Twee riviertjes in Zuid-Carolina.
[15] Den 8sten Januari 1861 werd door eene batterij op het eiland
Morris, in de baai van Charleston, gevuurd op de federale stoomboot
Star of the West. Dit was het begin der vijandelijkheden in den
onafhankelijkheidsoorlog der zuidelijke staten. (Red.)
[16] Dit zal nu eindelijk het geval worden. Immers, naar hetgeen de
dagbladen melden, heeft de onlangs opgetreden President Hayes aan
de republikeinsche regeering van Zuid-Carolina den steun van het
bondsleger, waardoor zij zich alleen kon staande houden, onttrokken,
en heeft de gouverneur Chamberlain bereids de stad verlaten. (April
1877). (Red.)
[17] De naam Maori wordt doorgaans meer bepaald aan de oorspronkelijke
inwoners van Nieuw-Zeeland gegeven; onze schrijver breidt dien ook
over de bewoners van andere eilandengroepen uit. Wij zullen zijne
ethnologische beschouwingen over de afkomst enz. dezer volken
onveranderd wedergeven, zonder daarmede voor de juistheid dezer
beschouwingen te willen instaan. De bewoners der door hem genoemde en
ook nog van andere eilandengroepen in Polynesië behooren ongetwijfeld
tot den maleischen stam en zijn uit Azië, hetzij van de groote
Soenda-eilanden, hetzij van Indië, afkomstig. De tijd hunner verhuizing
is onzeker, maar schijnt in geen geval tot boven onze jaartelling op
te klimmen. Zie over dit alles het voortreffelijke werk: Völkerkunde
von Oscar Peschel (Leipzig. Duncker &. Humblot 1877.) (Red.)
[18] Een meetkunstig lichaam, door zes parallelogrammen (vierhoeken)
ingesloten, waarvan de tegenoverstaande zijden gelijk en gelijkvormig
zijn.
[19] Voor eene beschrijving dezer ruïnen van het oude Athene zij
het vergund den lezer te verwijzen naar de Aarde, jaargang 1867,
bladz. 169 en volg.
[20] Zie de plaat op bladz. 124, waar bij vergissing de naam van het
stadje Alnussa is gespeld.
[21] Geschreven half Juni 1877.
[22] De naamsafleiding blijft onzeker. De verklaring van den heer
Yriarte schijnt niet vrij van gezochtheid. De naam van zwarte bergen
is te zonderlinger, omdat de bergen van Montenegro kalkbergen, en
dus niet donker, maar lichtgrijs of wit van kleur zijn. Heeft men
die bergen zoo genoemd, toen zij vroeger met donkere pijnbosschen
waren bedekt? Of moet de naam in figuurlijken zin worden opgevat,
en beteekent zwarte bergen zooveel als bergen der ballingen, bergen
der verschrikkelijken? (Vert.)
[23] Pièta is de kunstterm voor de voorstelling, in beeld of
schilderij, van de Moedermaagd met het lijk des Heeren.
[24] Veiligheids- of waakzaamheidscommissies (vigilant committees)
noemt men in de Vereenigde-Staten de bijzondere vereenigingen, door
de burgers in de nieuwe volkplantingen opgericht, om voor de openbare
veiligheid te zorgen. Die commissies nemen de taak der justitie op
zich, en passen de beruchte Lynchwet in al hare strengheid toe. (Vert.)
[25] In de Vereenigde-Staten zijn er tweederlei soort van
gerechtshoven: die van de afzonderlijke staten en die van de unie
in haar geheel. De rechters in de federale gerechtshoven worden voor
hun leven door den President benoemd; het Congres alleen kan hen in
staat van beschuldiging stellen of uit hun ambt ontzetten. De federale
gerechtshoven oefenen deels geheel zelfstandig de rechtsmacht uit,
deels in overleg met de gerechtshoven van iederen staat: dit hangt af
van den aard en de waarde der zaak, waarover het geding loopt. Aan het
hoofd der federale rechtsmacht staat het Hoog-Gerechtshof (Supreme
Court) van de Vereenigde-Staten, dat te Washington is gevestigd en
uit een opperrechter (chief justice) en acht rechters bestaat, welke
laatsten tevens voorzitters zijn van de zoogenoemde Circuit-courts, of
kreitshoven. De Vereenigde-Staten zijn namelijk in negen rechterlijke
afdeelingen of kreitsen verdeeld, in elk waarvan tweemaal in het jaar
eene rechtszitting gehouden wordt. Californië, Oregon en Nevada vormen
te zamen de negende kreits (circuit).--Andere federale rechtbanken
zijn de District-courts, waarvan in elken staat er minstens een is, en
het Court of claims (Hof der grieven), dat uit vijf rechters bestaat,
die allen te Washington wonen; voor dit hof worden de klachten tegen
de regeering behandeld. (Vert.)