Het was toen bijna middernacht. De vluchtelingen waren thans voor
de olifanten veilig, maar zouden minstens zes uren in deze dichte
duisternis moeten doorbrengen! Zes lange uren van gevaar en angst!
"Wij moeten wakker blijven", fluisterde Khamis, zoodra hij wat op
adem gekomen was.
"Ja", antwoordde John Cort, even zacht, "wij moeten ons gereed houden
op een aanval van de inboorlingen. Zij zullen niet ver af zijn, want
hier hebben zij gekampeerd, hier heeft hun vuur gebrand, en kijk,
daar gloeien zelfs nog enkele stukken hout!"
"Nu, ik geloof, dat zij ver weg zijn", hernam de onbezorgde Max Huber,
"maar hoe het zij, ik ben dood van den slaap. Kom aan, Llanga, ga
ook liggen. Ik ga slapen, wel te rusten!"
John Cort haalde de schouders op en bleef met Khamis praten. Zij
hadden het natuurlijk over den ongelukkigen Portugees, die zulk een
vreeselijk einde gevonden had.
"Hij had het hoofd verloren!" zei de voorlooper, "nu hij zag hoe die
lafhartige dragers al zijn bezittingen roofden!"
"Arme kerel!" zei John Cort en dit waren zijn twee laatste woorden,
want door vermoeienis overmand, strekte ook hij zich op het gras uit
en was weldra in diepen slaap.
Zoo bleef Khamis alleen waken. Hij luisterde naar elk geluid, poogde
de duisternis met zijn oogen te doorboren, maar hij hoorde of zag
niets en zoo bleef hij op zijn post tot de ochtend begon te grauwen.
Onze lezers zullen wel reeds hebben opgemerkt, welk onderscheid er
in karakter tusschen Max Huber en zijn vriend den Amerikaan bestond.
John Cort was ernstig van aard en zeer practisch, wat hij met de
meeste zijner landgenooten gemeen had. Hij was in Boston geboren
en dus een echte Yankee, maar had van de Yankees alleen de goede
eigenschappen. Hij voelde zich bij uitstek aangetrokken tot de studie
der volkenkunde en had als ontdekkingsreiziger meermalen grooten moed
aan den dag gelegd.
Max Huber was een echte Parijzenaar, vroolijk, luchthartig, edelmoedig
en dapper, maar altijd verlangend naar iets "bizonders", zoodat hij
zich niet zelden in groote gevaren zou hebben gestoken, als zijn
voorzichtiger vriend hem niet weerhouden had; en dit was sedert hun
vertrek uit Libreville meer dan eenmaal het geval geweest.
Libreville is de hoofdstad van Fransch-Congo en van de Gabon en in 1849
op den rechteroever dezer rivier gesticht. Op het oogenblik telt zij
ongeveer 1600 inwoners. Er woont een gouverneur, er is een hospitaal,
een zendingshuis, maar buiten eenige factorijen en kolenparken biedt
de stad verder niets bizonders aan. Drie mijlen verder ligt het dorp
Glass, waar vooral Duitsche, Engelsche en Amerikaansche factorijen
gevestigd zijn.
En hier hadden Max Huber en John Cort elkander zes jaar geleden leeren
kennen en een innige vriendschap gesloten. Zij waren beiden werkzaam
in de Amerikaansche factorij, die belangrijken handel dreef in ivoor,
oliën, palmwijn, en inlandsche vruchten.
Drie maanden te voren hadden de twee vrienden het plan opgevat, de
streek te bezoeken, die zich Oostelijk van Fransch-Congo en Cameroen
uitstrekt. Zij waren hartstochtelijke jagers en sloten zich gaarne aan
bij een karavaan, die toen juist uit Libreville naar die streken zou
trekken, waar het nog van olifanten wemelt, voorbij Bahar-el-Abiad
tot aan Barghimi en Darfoer. Die karavaan stond onder bevel van den
Portugees Urdax, welke reeds in 1887 deel uitmaakte van de Vereeniging
van Olifantenjagers, waarvan Stanley bij zijn komst in Ipoto eenige
zou ontmoeten.
En aanvankelijk was de tocht met deze karavaan, zooals wij gezien
hebben, zeer voorspoedig. Max Huber en John Cort, die reeds goed aan
het klimaat waren gewend, verdroegen alle vermoeienissen van zulk een
tocht, zij werden wel wat magerder, maar bleven goed gezond en zoo
zouden zij behouden zijn teruggekeerd, als thans die schrikkelijke
ramp niet over hen gekomen was! Het hoofd van de karavaan had zulk een
vreeselijk einde gevonden, terwijl zij nog slechts een zestienhonderd
mijlen van Libreville verwijderd waren!
Hoe dikwijls had Urdax hen niet over "het groote bosch" gesproken, dat
woud van Oebanghi, waarin zij thans waren. En inderdaad, het verdiende
den naam van groot ten volle! Er zijn op de aarde nog enkele streken,
bezet met duizenden boomen, streken zóó uitgestrekt, dat menig rijk
in Europa minder oppervlakte heeft!
Onder de uitgestrekte wouden der aarde worden vooral vier genoemd,
die gelegen zijn in Noord-Amerika, in Zuid-Amerika, in Aziatisch
Siberië en in Midden-Afrika.
Het eerste, dat zich in Noordelijke richting uitstrekt tot aan de
Hudsonbaai en het schiereiland Labrador, beslaat over de districten
Quebec en Ontario ten Noorden van de Sint Laurens-rivier eene
oppervlakte ter lengte van 2750 en ter breedte van 1600 K.M.
Het tweede strekt zich in de Amazonevallei in Noord-Westelijk Brazilië
uit over 3300 K.M. lengte en 2000 K.M. breedte.
Het derde, 4800 K.M. bij 2700 K.M., bedekt met zijn reusachtige
pijnboomen van 150 voet hoogte, een gedeelte van Siberië, van de
Obivlakte in het Westen tot de Indighiska vallei in het Oosten.
Het vierde eindelijk--waarover wij het in deze bladzijden meer
bepaaldelijk hebben--strekt zich uit van de Congo-vallei tot aan de
bronnen van den Nijl en de Zambesi, over een oppervlakte, die nog
niet nauwkeurig gemeten is, maar waarschijnlijk de drie hiervoor
genoemden nog overtreft.
Zooals wij mededeelden, had Urdax zich niet in dit woud durven wagen,
maar het plan gehad het Westelijk om te trekken. Hoe had ook de wagen
met zijn zes ossen in dezen doolhof vooruit kunnen komen?
Maar thans waren de omstandigheden geheel veranderd; geen wagen
meer, geen ossen meer, geen groote sleep van dragers, geen
kampgoederen. Niets was van de karavaan over dan drie mannen en
een knaap, die hier, vierhonderd mijlen in het binnenland, van elk
vervoermiddel verstoken waren!
Wat moesten zij doen? Den weg nemen, dien Urdax had willen volgen,
maar dan onder veel ongunstiger omstandigheden? Of trachten te voet
het woud dwars door te trekken?
Dit was het onderwerp, dat Max Huber en John Cort den volgenden morgen
direct bespraken.
Heel den nacht had de brave voorlooper de wacht gehouden, maar niets
had de rust der slapenden verstoord. Wel was hij meer dan eens met de
revolver in de hand, een vijftig schreden ver door het kreupelhout
geslopen, als hij eenig geluid had gehoord, maar dat bleek dan het
kraken te zijn van doode takken, of de vleugelslag van een of anderen
grooten nachtvogel.
Zoodra John Cort bij het krieken van den dag de oogen opende, had
hij Khamis gevraagd:
"En de inboorlingen?"
"En zouden zij geen sporen van hun doortocht hebben achtergelaten?"
"Wel waarschijnlijk, aan den zoom van het woud, mijnheer John."
"Laten wij dan gaan zien."
Alle vier slopen voorzichtig door het struikgewas tot aan den rand
van het bosch en inderdaad, hier waren nog overblijfselen te zien
van verscheidene vuren, maar van menschen geen spoor.
"Zij zijn weg", zei John Cort.
"Ten minste voor het oogenblik", antwoordde Khamis, "maar anderen
zijn er nog: de olifanten."
Inderdaad dwaalden nog verscheidene dezer dikhuiden over de vlakte rond
en Max Huber en zijn genooten konden zien, hoe het tamarindeboschje
bij den heuvel, waar zij gekampeerd hadden, geheel met den grond
gelijk gemaakt was.
"Wij moeten ons schuil houden", zei Max, "dan zullen de olifanten ten
laatste wel wegtrekken en hebben wij kans naar het kamp terug te gaan
en nog iets te redden, wat kisten met proviand en ammunitie."
"En kunnen wij tevens onzen ongelukkigen Urdax een behoorlijke
begrafenis geven", voegde John Cort er bij.
"Zoolang de olifanten hier blijven ronddwalen, valt daaraan niet te
denken", zei Khamis, "en van de bagage zal bovendien wel alles in
gruizelementen zijn."
Het viertal ging dus weder terug, het woud in, en Max Huber was zoo
gelukkig, onder weg een stuk wild te schieten, waaraan het gezelschap
wel genoeg voedsel zou hebben voor drie dagen.
Het was een Inyala, een soort antilope, grijs met bruine stippels,
met spiraalvormig gedraaide horens en lange haren onder den hals en
borst. Het dier woog meer dan tweehonderd vijftig pond, en Llanga,
die als een jachthond er op toegeloopen was, kon er dus niets mede
beginnen. Maar Khamis kwam hem te hulp. Zeer handig stroopte hij het
dier en sneed de bruikbare stukken af, die boven een weldra aangelegd
vuur geroosterd werden. Blikjes levensmiddelen en beschuit hadden
onze vrienden niet meer; zonder twijfel hadden de dragers al deze
kisten geroofd, gelukkig dus, dat een knap jager hier nog altijd
genoeg viervoetig of gevleugeld wild schieten kon.
Erger was, dat de voorraad patronen niet zoo bizonder groot was. John
Cort, Max Huber en Khamis waren wel gewapend met voortreffelijke
karabijnen en revolvers, maar wat baatten hun die wapens, als kruit en
kogels ontbraken! Met alles wat zij op het laatste oogenblik nog uit
den wagen hadden kunnen medenemen, bezaten zij weinig meer dan vijftig
patronen, een schrale hoeveelheid, als zij zich te verdedigen zouden
hebben tegen wilde dieren en inboorlingen, op een tocht zeshonderd
kilometer lang, voor zij den linkeroever van de Oebanghi zouden
hebben bereikt.
Onder het eenvoudige maal, waarbij een teug water werd gedronken
uit een klein beekje, dat tusschen de boomen stroomde, bespraken zij
ernstig wat thans te doen.
"Khamis", zei John Cort tot den voorlooper, "tot dusver was Urdax onze
aanvoerder, dien wij altijd gewillig volgden, omdat wij vertrouwen
in hem stelden. Datzelfde vertrouwen stellen wij ook in u, op grond
van uw karakter en uw ondervinding. Zeg dus, wat gij ons onder deze
omstandigheden aanraadt. Gij kent dit land, reeds vele jaren diende
gij de karavanen hier tot gids, geef ons dus raad en wij zullen doen
wat gij zegt."
"Mijnheer John," antwoordde de voorlooper bescheiden, "gij kunt op
mij vertrouwen."
"Welnu, wat is uw meening? Moeten wij het plan van Urdax volgen en
het bosch omtrekken?"
"Neen, wij moeten er dwars doorheen," antwoordde de voorlooper zonder
aarzelen. "Gevaarlijke ontmoetingen zullen wij er niet hebben,
ja misschien wilde dieren, maar geen vijandige inboorlingen, die
wagen zich nooit zoo diep in dit woud. Wij loopen op de vlakte juist
veel grooter gevaar door die rondzwervende stammen.--Te voet, zonder
wagens of bagage, zal het ons mogelijk zijn een doortocht te vinden,
en als wij in zuid-westelijke richting gaan, heb ik wel hoop, dat
wij de Oebanghi bereiken."
De raad van Khamis scheen verstandig, alleen moest men zich wel
rekenschap geven van de hinderpalen, die men in zulk een oer-woud zou
kunnen aantreffen. Van een eenigszins begaanbaar pad zou natuurlijk
geen sprake zijn, hoogstens wat doorgangen door buffels, neushoorns
of andere groote dieren op hunne geregelde wegen, veroorzaakt. Ook
zou de bodem ongetwijfeld met dicht struikgewas begroeid zijn,
hetgeen men zou moeten wegkappen, waarvoor de voorlooper een bijl,
maar de andere slechts een zakmes zouden hebben.
Ook zou het moeilijk zijn zich onder de zware boomen te oriënteeren,
daar de stand van de zon dikwijls niet zou zijn waar te nemen, maar
dit behoefde geen zorg te baren, want Khamis had als vele negers--en
zooals ook de Indianen van het Verre Westen hebben--een soort instinct,
om meer geleid door gehoor en reuk dan door het gezicht, de juiste
richting te vinden.
"Bedenk echter," zei Max Huber, "dat westelijk van ons kamp een
stroompje liep in de richting van het woud. Misschien wordt het
verder op wel een rivier en wij zouden dan van boomstammen een vlot
kunnen maken...
"Je gaat weer fantaseeren, Max," zei de Amerikaan.
"Toch heeft mijnheer Max gelijk," hernam de voorlooper, "er is
inderdaad een stroom, die in de Oebanghi moet uitloopen...."
"En die wel als alle rivieren in Midden Afrika grootendeels
onbevaarbaar zal zijn," zei John Cort.
"Gij ziet ook niets dan moeilijkheden," merkte Max Huber op.
"Beter vooraf, dan te laat!" antwoordde zijn vriend zeer terecht.
"Nu goed, op weg dan!" riep de Franschman, en inwendig had hij heel
veel lust om dat groote onbekende woud in te trekken. Misschien zou
hij hier nu werkelijk eens iets heel buitengewoons beleven, waarnaar
hij altijd zoo verlangd had!